Надина Эльпис: «Саха оскуолатыгар үөрэммитим»
– Надина, эн адьас “тоҥ омук” кыыһа курдуккун, киһи эйигин көрөн туран сахалыы эрэ саҥарара буолуо дии санаабат.
– Мин букатын кыра эрдэхпинэ, ийэм Казахстантан Абыйга көһөн кэлбит. Ол кэннэ ийэм кэргэн тахсан, олохсуйан хаалбыппыт. Ииппит аҕам – саха. Төрөппүт аҕам литовец, ийэм бэйэтэ араас омук булкаастаах бааһынай. Ол иһин, чахчы, тас дьүһүммүнэн көрөн киһи сахалыы саҥарара буолуо дии санаабат.
– Оччоҕуна, сахалыы үөрэннэҕиҥ дии?
– Оскуоланы Абый улууһун Абый бөһүөлэгэр бүтэрбитим. Кып-кыра эрдэхпиттэн иҥнибэккэ сахалыы саҥарабын, кимнээҕэр үчүгэйдик өйдүүбүн.
Тимир уустарыгар – болҕомтону!
СЈ бэрэсидьиэнэ іріспүүбүлүкэбитигэр олорор-үлэлиир тимир уустарын түмэн, бырабыыталыстыба сүбэ-мунньаҕын тэрийэн ыытта. Бу кірсүґүүгэ саха быґаҕын, хомуґун аан дойдуга аатырдыбыт саха биллиилээх уустара бары кэриэтэ кытыннылар. Санаттахха, баччааІІа диэри тимир уустара Саха сирин салалтатын хараҕын далыгар киирбэтэх, бэйэлэрин сүрэхтэрин эрэ баҕатынан үлэлээн-хамсаан кэлбит дьон этилэр. Киирии тылыгар Егор Афанасьевич бу билигин балысханнык үүнэ-силигилии турар аан дойду балысхан сайдыыта биґиэхэ алдьатар-кээґэтэр сабыдыалыттан бэйэбит үйэлэртэн олоҕурбут тірүт култуурабыт эрэ дурда-хахха буоларын, ону бигэ тирэх оІостон, саІаны-сайдыыны барытын тэІІэ иІэринэн иґэр эбээґинэстээхпитин эттэ.
Дьокуускай: сахалыы үөрэнэр кыах баар дуо?
Куорат олохтоохторо сахалыы үөрэтии боппуруоһа былырыын аһара сытыырхайа сылдьыбытын өйдүүр буолуохтаахтар. Быйыл оннук хартыына хатыламматын туһугар, балаһыанньаны үөрэтэн баран, эрдэттэн чопчу былаан оҥостор туһунан кэпсэтии барбыта. “Кэлэр сыллааҕы үөрэх былаанын оҥорор, кылаастар кэмпилиэктэрин тыырар кэмҥэ Үөрэх управлениетын уонна дириэктэрдэри мунньан Төгүрүк остуолу ыытар наада” диэн этии киирбитэ.
Бу Төгүрүк остуолу “Кыым” хаһыат уонна “Айылгы” түмсүү тэрийэн ыыттылар.
Айылҕа харыстабыла – эрэллээх илиигэ
СӨ Айылҕа харыстабылын министиэристибэтин сыллааҕы мунньаҕа буолан ааста. Мунньахха ааспыт 2011 сылга министиэристибэ үлэтин түмүктэрин таһаарыы уонна быйыл айылҕа харыстабылын үлэтин сүрүн соруктарын кэпсэттилэр. Айылҕа харыстабылын миниистирэ Владимир Григорьев мунньахха тугу дакылааттаабытын барытын эридьиэстиир, сыыппараларынан кутар-симэр салгымтыалаах буолуо диэн, сүрүн санааҕа, бэлиэ түгэннэргэ эрэ тохтоон ааһар наада.
«Ньиэпкэ-гааска күүскэ киирэр кыах баар»
Бүгүн өрөспүүбүлүкэҕэ ньиэп-гаас бырамыысыланнаһа ханнык суолунан сайдыан сөбүн туһунан элбэх кэпсэтии тахсар. Урут олохтоох нэһилиэнньэ алмааска сыстарыгар салалта өттүттэн күттүөннээх бэлиитикэ ыытыллыбатаҕа, ньиэпкэ-гааска балаһыанньа эмиэ оннук буолуо диэн дьиксинэр курдукпут. Бу туһунан бүгүн Саха сиригэр гааска быһаччы үлэлиир «Сахатранснефтегаз» ААУо генеральнай дириэктэрэ И.К. Макаровы кытта кэпсэтэбит.
И.Макаров 1990-1998 сс. «Интеррос» диэн тэрилтэни салайбыта. 1998-2011 сс. «Туймаада-нефть» диэн бары билэр тэрилтэбитин тэрийэн, ситиһиилээхтик үлэлэтэн аҕалла. Тэриллэригэр туга да суох тэрилтэ «Сахатранснефтегазка» барарыгар өрөспүүбүлүкэҕэ сылга 100-тэн тахса туонна уматыгы киллэрэр, 30-тан тахса заправкалаах, бигэ туруктаах хампаанньаҕа кубулуйда.
«Саха» НКИХкэ баҕа санаам
“Саха” НКИХ үлэтэ тосту уларыйбытынан сибээстээн, аҕыйах баҕа санаабын этиэхпин баҕарабын.
Араадьыйаны сарсыарда Арылыкы Куо алгыһынан саҕалыырбыт олус үчүгэй. Ол иһин тэлэбиидэнньэни эмиэ Кондаков, Эдьиий Дора, Мандар Уус, Афанасий Федоров уо.д.а. биллиилээх дьоммут үтүө алгыстарынан саҕалыыр олус бэрт буолуох этэ. Эрэх-турах сылдьыах этибит. Бу дьон алгыстара, арааһа, пуондаҕа баара буолуо. Суох буоллаҕына устан хаалар кэлэр өттүгэр туһалаах буолуон сөп этэ.
Наар арыыланан хаалабыт
Күн-дьыл ааһара түргэн. Быйыл Бүлүү улууһугар гаас көстүбүтэ номнуо 55 сыла буола оҕуста. Оттон гаас көстүбүт Кыһыл Сыыр бөһүөлэгэ төрүттэммитэ 50 сылын туолла. Бу үөрүүлээх үбүлүөйдэр улууспутугар бэрт үрдүк таһымнаахтык бэлиэтэннилэр. Бу гаас көстүбүт Кыһыл Сыырыттан биһиги бөһүөлэкпит, иһэ үлүннэҕинэ, 5-6 көс буолуо. Ол эрээри биһиэхэ гаас суох. “Дьөккөн, Лөкөчөөн, Илбэҥэ бөһүөлэктэрэ ыраах олороҕут” дииллэр. Күн бүгүнүгэр диэри мас бөҕөтүн оттон, харчы бөҕөнү төлөөн оттуктанан олоробут. Төһө да биһиги “ыраах олорор” аатырдарбыт, Бүлүү гааһа Дьокуускайы уҥуордаан, Саха сирин соччо чугаһа суох улуустарын уо.д.а. барытын хабан эрэрин бары истэ-билэ олоробут. Дойдубут дьоно күөх төлөн кэлэрин кэтэспиттэрэ үйэ аҥаара буолла. Этэҥҥэ ол үтүөтүн көрбөккө анараа дойдуга “көһөн” бүтэн эрэбит.
Кµндµ Ньурба уонна Сунтаар олохтоохторо!
«Ситим» медиа-біліх «Саха сирин нэґилиэктэрэ» диэн саайт бырайыагар ылсан µлэлээн эрэрин туґунан эрдэ сырдатан турабыт. Бу бырайыагынан уонна атын да сыаллаах Сунтаар уонна Ньурба улууґун дьаґалталарын кытта бииргэ µлэлэґэр туґунан сібµлэґии тµґэрсибиппит. Саайка Саха сирин бары нэґилиэктэрин туґунан информация тµмµллµіхтээх, іріспµµбµлµкэ олохтоохторо, чуолаан тыа сирин дьоно, Интэриниэт ситиминэн кіІµл кэпсэтэр сирдэрэ буолуохтаах. Куґа±ан буолуо дуо, холобур, Дьокуускайга олорон, бу сарсыарда биир дойдулаа±ыІ ына±а тіріібµтµн, хас бугулу туруорбутун эбэтэр µбµлµійэ буолбутун билэр? Саайт ити курдук хас биирдиибит кµннээ±и оло±ун хабар, ону сырдатар, судургу буолуохтаах. Этэргэ дылы, сахалыы µµт-сµігэй амтаннаах, охсуллубут от сыттаах, илгийэр алаас тыыннаах.
|
|