X-с Петербургтааҕы норуоттар икки ардыларынааҕы гаас форума быйыл алтынньы 5-8 күннэригэр буолан ааста. Бу форум гаас индрустриятыгар ордук аптарытыаттаах урбаан тэрээһининэн биллэр.
Форумҥа Сахабыт сириттэн Айсен Николаев тойонноох дэлэгээссийэ кыттан кэллэ.
Манна Ил Дархан этиилэрин сүрүн тиэсистэрин уонна илии баттааһыннаах сөбүлэҥнэрин туһунан кылгастык билиһиннэрэбит.
«Газпром» өрөспүүбүлүкэ нэһилиэнньэтэ гаастаныытыгар 1,8 миллиард солкуобайы көрүө.
Гаастаах нэһилиэнньэлэргэ сирдэрин учаастактарыгар диэри гааһы босхо тардыы туһунан этилиннэ. Бу бырагырааммаҕа Дьокуускайга уонна куорат кытыытыгар 800-н тахса дьиэ хапсар.
Маны таһынан, «Сила Сибири» газопровод устатыгар турар оройуоннарга анаан «Газпром» нэһилиэк иһинээҕи уонна бөһүөлэктэр икки ардыларынааҕы гаас турбаларын тардыы оросхуоттарын бэйэтэ уйунар.
Бу барыта 2021 сылтан саҕалаан 2025 сыллаахха диэри Саха сирин гааһынан хааччыйыы уонна газификация сайдыытын сөбүлэҥэр көрүллүбүт. Айсен Николаев этэринэн, бу өрөспүүбүлүкэ бүддьүөтүн 2,8 миллиард солкуобайын харыстыа.
Арассыыйа 25 эрэгийиэнигэр бүтүн Арассыыйатааҕы массыы сүүрүүтэ (автопробег)
2022 сылга дойдубут 25 эрэгийиэнин сиригэр-уотугар газобаллоннаах тээбирининэн муҥутуур уһуннаах бүтүн Арассыыйатааҕы массыына сүүрүүтэ (автопробег) буолуохтаах. Саха сирэ, маныаха, көҕүлээччи буолар.
Маннык сүүрүүнү «Из Питера в Мирный на природном газе» диэн ааттаан 2020 сыллаахха оҥорбуттар, бу сырыы 25 күн устата 21 эрэгийиэҥҥэ уонна 33 нэһилиэнньэлээх пууҥҥа ыытыллыбыт.
2022 сылга бу суол уһаан биэриэхтээх. Айылҕа гааһынан айанныыр массыына колуонната Санкт-Петербургтан Владивостокка диэри айанныахтаах.
2022 сылга Дьокуускайга 100 оптуобус кэлиэ
Аныгыс сылга Дьокуускай куоракка гааһынан айанныыр 100 оптуоһу аҕалыахтаахтар. Тиэрдэн биэрии сөбүлэҥэр аныгыс нэдиэлэҕэ илии баттыахтаахтар. Өрөспүүбүлүкэ Ил Дархана этэринэн, бу кэлэр 3 сылга куорат оптуобустарын улахан аҥаардарын гааска көһөрүөхтээхтэр. Оптуобустары аҕалыы сууммата билиҥҥитэ биллибэт. Ол эрээри, оптуобус бастакы төлөбүрэ 120 мөл.солкуобай буолуохтааҕа биллэр.
Эрдэ Дьокуускай куорат тойоно Евгений Григорьев Дьокуускайга 300 оптуобуһу уларытыы оруннааҕын туһунан уонна маныаха 3 миллиард солкуобай наадатын туһунан эппитэ. От ыйыгар Дьокуускайга сиэрбистээх оптуобус пааркатын аҕалыан сөптөөх «Меттэ-М» Москубатааҕы фирманы кытта хантараак оҥоһуллуоҕа диэн этии баар этэ.
2030 сылга Саха сирэ гаас сапараапкатын ахсаанын 40 диэри элбэтии
2030 сылга Саха сирэ гаас сапараапкатын ахсаанын 40 диэри элбэтии туһунан былааннанар. Айсен Николаев маны тутууга Арассыыйа уонна Саха сирин улахан нефтегазовай уонна горнодобывающай хампаанньалара интириэстээхтэрин туһунан этэр. Бүгүҥҥү туругунан Саха сиригэр 12 тыһ. туонна кыахтаах сжиженнэй айылҕа гааһын оҥоруута баар. Кэлэр сылларга бу көрдөрүүнү 30-40 тыһыынчаҕа диэри улаатыннарыы былааҥҥа киирэр.
Уһук Илиҥҥэ гаас сапараапкаларын ыстаансыйаларын биир ситимҥэ киллэрии
Айсен Николаев Уһук Илин эрэгийиэннэрин икки ардыларыгар гаас сапараапкаларын ыстаансыйаларын ситимин оҥоруу туһунан этии киллэрэр.
Сорунуу быһыытынан, «Гаас Илин суола» Уһук илин уонна Сибиир уокуруктарын 11 эрэгийиэнин холбуохтаах. Кини этэринэн, бу бырайыак олоххо киирдэҕинэ логистика уонна саппараапка кииннэрин тэрийиигэ тирэх буолуоҕа, карбон суола намтыырыгар, куораттар икки ардыларыгар туристар айаннарын бириэмэлэрин кылгатыа уонна суоппар услуобуйатын тупсарыа.
Бу тэрээһиҥҥэ Арассыыйа улахан хампаанньалара АЛРОСА, Иркутскайдааҕы нефтяной хампаанньа, «Таас-Юрях Нефтегазодобыча», РНГ, «Газпром добыча Ноябрьск» уо.д.а. бу бырайыакка кыттыыны ыларга бэлэммит диэн эттилэр.
Эрэгиэйиэннэртэн Саха сирэ, Иркутскай уобалас, Кузбасс, Красноярскай кыраай, Забайкалье, Бурятия, Амурскай уобалас, Хабаровскай кыраай, Еврейскай автономнай уокурук, Приморье уонна Сахалин кыттыахтарын сөп.
