Быйыл АЛРОСА “Анаабыр алмаастара” тэрилтэтэ бөдөҥ алмааһы көрдүүргэ оҥоһуу өйү киллэрдэ.
АЛРОСА СӨ Оҥоһуу өйгө лабаратарыайатын кытта “Анаабыр алмаастарын” сир үрүт араҥатыгар алмаастаах сирдэригэр алмааһы быһаарар уонна классификациялыырга көмөлөһөр “массыына хараҕын” моделын айан киллэрдэ. Бырайыагы АЛРОСА үбүлээбитэ, бырайык видеопоток анаалыһыгар тирэҕирэр. Ол курдук, нейро-ситим улахан уонна сыаналаах буолуон сөптөөх кристаллары ойууну обработкалыыр бастыҥ алгоритмнары туһанан бэйэтэ быһаарар.
“От ыйын ортотугар Оҥоһуу өй лабаратыарыйата учаастакка кыраны даҕаны билэр-көрөр оҥоһуу өйдөөх камералары аҕалан туруорбута. Биһиги куорабын ситэрэн-хоторон иилбиппит уонна икки ый иһигэр оҥоһуу өйү “үөрэтэр” матырыйаалы хомуйбуппут. Билигин даҕаны салгыы үөрэтэбит. Холобур, мин камералары көрөбүн-истэбин, ультрафиолетынан сырдатар лаампалары кэтиибин, Лабаратыарыйаҕы бэриллиэхтээх биидьийэни-хаартысканы бэрэбиэркэлиибин”, – диэн “Анаабыр алмаастарын” “Эбэлээх” наардыыр комплексын аҕа маастара Сергей Герасимов кэпсээтэ.
Улахан карааттаах алмааһы булар – уһулуччу сэдэх түгэн. АЛРОСА ол соругу быһаараары анаан-минээн “массыына хараҕын” киллэрэр. Үөрэтэр моделы уонна оҥорон таһаарыыга киириэхтээх алгоритмнары түмэр бырайыагы ОӨ лабаратыарыйатын хамаандата оҥорбута.
“Анаабыр улууһугар “Майаат” бириискэҕэ номнуо хас даҕаны ураты улахан таастар көстүбүттэрэ. Былырыын биһиги АЛРОСА-ны, чуолаан “Анаабыр алмаастарын”, кытта “Сверхкрупный” бырайыагы саҕалаабыппыт. Биһиги лиэнтэни кэтээн көрөр “көмпүүтэр хараҕын” тиһигин оҥорбуппут. Моделбыт улахан алмаастары буларга олус үчүгэйдик “үөрэммитэ” уонна тургутан көрүүгэ 96% бөдөҥ “алмааһы” булбута. Биһиги бу бырайыак салгыы үлэлиэ уонна АЛРОСА атын баабырыкаларыгар эмиэ киириэ диэн эрэнэбит”, – диэн Оҥоһуу өй лабаратыарыйатын дириэктэрэ Татьяна Платонова кэпсиир.
Оҥоһуу өй “Анаабыр алмаастарын” бириискэлэригэр байытыы түһүмэхтэригэр туттулларын таһынан, АЛРОСА Саха сиринээҕи алмааһы атыылыыр тэрилтэтигэр наардааһыҥҥа эмиэ үлэлиир. АЛРОСА иһинэн үлэлиир “ИЦ “Буревестник” АУо кыһамньытынан, алмаас сырьетун наардааһыҥҥа уонна кэмпилиэктээһиҥҥэ автоматизация процеһа өссө 2018 с. киирбитэ. Билигин оҥоһуу өйдөөх массыыналар бэриллибит сорудаҕынан күндү кристаллары наардыыллар. Күн бүгүн ЯПТА-ҕа алмааһы өҥүнэн-дьүһүнүнэн, быһыытынан-таһаатынан уонна хаачыстыбатынан наардыыр кыахтаах 20 аптамаат турар.
“Аптамаат алмааһы наадалаах хаачыстыбаларынан быһаарарын туһугар, биһиэхэ олус элбэх хаартыска уонна биидьийэ матырыйаал кэллиэксийэтэ баар. Массыынаны үлэлэтиэхпит иннинэ кинини барыллаан үөрэтэбит, “өйүгэр” тыһыынчанан араас алмаас хаартыскатын киллэрэбит. Оҥоһуу өй ону “өйдөөн” хаалар, хаартыскаҕа түһэрэр, үөрэнэр уонна онно олоҕуран биһиги ыйбыт ирдэбиллэрбитинэн наардаан барар”, – диэн АЛРОСА Саха сиринээҕи алмааһы атыылыыр тэрилтэтин Наардааһыҥҥа уонна кэмпилиэктээһиҥҥэ сыаҕын сүрүннүүр эспиэрэ Альберт Капитонов кэпсээтэ.
Билигин ЯПТА-ҕа биир чаас иһигэр тыһыынчанан караат алмаас наарданар. Автоматизация киириэҕиттэн оҥорон таһаарыы үлэтэ-хамнаһа тэтимирдэ, оттон оҥоһуу өй киириэҕиттэн наардааһын хаачыстыбата тубуста.
АЛРОСА.
