"Интернациональнай" рудник шахтата
“Мин хайа инженер-элиэктиригэ идэтигэр үөрэммитим. Үөрэҕим быраактыкатын алмааһы сир үрүт араҥатыттан хостуур Удачнайдааҕы уонна Анаабырдааҕы ХБК-ларга барбытым эрээри, “Интернациональнай” рудникка үлэҕэ киирбитим. Бастакы дуоһунаһым – үһүс эрэсэрээттээх аккумуляторщик, аккумулятордары сэрээттиир уонна өрөмүөннүүр этим. Онтон линейнэй исписэлиистэн саҕалаан начаалынньык солбуйааччытыгар тиийэ, дуоһунас көппөккө, үлэлээбитим. Бастаан үлэҕэ киирэрбэр саллар курдук этим. Туох да диэбит иһин, шахта үлэтэ диэн ыарахан, киһи эрдэттэн сылыктаабат-билбэт, эппиэтинэстээх үлэ. Билигин даҕаны “ол барыта уларыйбыта” диир табыллыбат. Ол да буоллар хостуур бырамыысыланнас сайдан истэҕин аайы, шахтер үлэтин усулуобуйата, куттал суох буолуутун таһыма эмиэ тупсан иһэр. Хампаанньа ону кыраҕытык кэтээн көрөр, бары-барыта куттал суох буолуутун тиэхиньикэтигэр эппиэттиэхтээх. Тоҕо диэтэххэ, саамай сүрүнэ – дьон уонна дьон олоҕо”, – диир Николай.
“Мин мэлдьи үтүө суобастаахтык үлэлээбитим уонна ол суолбуттан хаһан да халбарыйбатаҕым, чиэһинэй үлэбинэн “чиэһинэй” харчыны өлөрөрүм. Салайааччы буолан баран элбэхтик тэрийэр-дьаһайар үлэнэн дьарыктанабын, оҥорон таһаарыы хаамыытын былаанныыбын, бүддьүөтү оҥоробун, ол туолуутун көрөбүн. Технология сайда турар, сыыппара киирэр, оттон биһиги ону кытта тэҥҥэ хардыылаан иһиэхтээхпит. Кэлин эппиэтинэс өссө элбээтэ, мин салалтабынан көрүү-харайыы киинигэр 150-ча киһи үлэлиир. Төһө да үлэ элбэх буоллар, шахтаҕа нэдиэлэҕэ иккитэ-үстэ түһэбин. Шахтаҕа туох буола турарын, быһыы-майгы хайдаҕын булгуччу билиэхтээхпин, хайа-шахта оборудованиетын чинчийэн, кэтээн көрүөхтээхпин. Кэлин олохтоох каадыр, ыччат элбээтэ. Өскөтүн урут биһиэхэ үксүгэр Бүлүү улуустарыттан кэлэр буоллахтарына, билигин киин Саха сирин, илин эҥээр уонна аҕыйах да буоллар, хотугу улуус ыччаттара бааллар”, – диэн бүгүҥҥү дьоруойбут кэпсиир.
Николай билинэринэн, өскөтүн кини уол оҕолордооҕо эбитэ буоллар, кинилэр аҕаларын туйаҕын хатаран шахта үлэһитэ буолуо этилэр. Ол эрээри, кини билигин үс кэрэчээн кыыстаах. Улухан кыыс билигин Санкт-Петербурга оҥорон таһаарыы процестарын автоматизациятын идэтигэр үөрэнэр. Үөрэҕин кэннэ баҕар Мииринэй куоракка эргиллэн кэлэн хампаанньаҕа үлэҕэ киириэҕэ.
"Интернациональнай" рудник
“АЛРОСА Мииринэй куораты тутан турар, өрөспүүбүлүкэ бүддьүөтүн баһыйар өттүн толуйар хампаанньа. Онон үлэ мэлдьи баар буолуо. Хампаанньа сотору кэминэн сир аннынааҕы обработкаҕа көһөр, “Мир-Глубокий” сир аннынааҕы рудник тутар былааннаах. Ол иһин хампаанньаҕа ирдэнэр идэҕэ үөрэниэххэ наада. Саамай сүрүнэ куттанымыахха, иннигит хоту баран иһиэххитин наада. Өскөтүн биһиги ити суолу ааспыт буоллахпытына, билиҥҥи ыччат таах ааһыахтаах”, – диир Николай.
2026 с. бастакы аҥаарын түмүгүнэн, “Үлэлиир Саха сирэ. Каадырдар” бырайыак өрөспүүбүлүкэ дьарыктаах буолуутун эйгэтигэр үрдүк көрдөрүүнү ситистэ. Бырайыак биир саамай көхтөөх кыттааччыта – АЛРОСА хампаанньа. 2026 с. бастакы аҥаарыгар хампаанньа 821 Саха сирин олохтооҕун, ол иһигэр 547 эдэр исписэлииһи уонна 138 тыа сирин олохтооҕун, үлэҕэ ылла. Ону таһынан, АЛРОСА 30 киһини анаан үөрэттэрэн баран үлэҕэ ылла, ону сэргэ 90 эдэр исписэлииһи стажировкалатта.Хампаанньа каадыр кыаҕын сайдыытыгар кэлимник сыһыаннаһар уонна дьарыктаах буолуу сулууспатын кытта бииргэ үлэлиир буолан, оҥорон таһаарыыны каадырынан хааччыйар боппуруоһу көдьүүстээхтик быһаарар.
“Саха өрөспүүбүлүкэтин Нэһилиэнньэ дьарыктаах буолуутун судаарыстыбаннай кэмитиэтэ АЛРОСА-ны кытта тиһиктээхтик уонна уһун болдьоххо бииргэ үлэлиир дуогабардаах. Билигин биһиги суһаллык үлэһиттэри буларга эрэ буолбакка, кэлин ханнык каадыр ирдэниэн сөбүн билгэлииргэ, чопчу идэлээх дьону үөрэтэн таһаарарга, сырдатар-биллэрэр үлэни тэрийэргэ, үлэ көрдөнөр дьону бары түһүмэххэ арыаллыырга эмиэ үлэлэһэбит. Хампаанньа – өрөспүүбүлүкэ биир саамай улахан үлэ биэрээччитэ. Бүгүн хампаанньаҕа идэлээх элбэх оробуочай каадыр ирдэнэр. “Работа России” кэлим порталга тэрилтэ 700-тэн тахса бакаансыйата тахсан турар”, – диэн СӨ Нэһилиэнньэ дьарыктаах буолуутун судаарыстыбаннай кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ Светлана Горюшинская иһитиннэрдэ.
Итини таһынан хампаанньа каадыры бэлэмнииргэ бэйэтэ эмиэ тиһиктээх үлэни ыытар. Тутаах хайысхалартан биирдэстэрэ – Мииринэй куорат Политехническай лиссиэйигэр “АЛРОСА-кылаас” бырайыак нөҥүө оскуола оҕолоругар профориентация үлэтин ыытыы, Мииринэй куораттааҕы Эрэгийиэннээҕи тэхиньиичэскэй кэллиэһи кытта бииргэ үлэлэһии. Кэллиэс устудьуоннара оҥорон таһаарыы быраактыкатын хампаанньаҕа ааһан баран, өссө үөрэнэ сылдьан үлэҕэ киириэхтэрин сөп. Аны туран, үлэлии сылдьар исписэлиистэр таһымнарын үрдэтэр, идэтийиилэрин уларытарга көмөлөһөр АЛРОСА Корпоративнай университета баар.
