Балаҕан ыйыттан аҕам саастаах дьон кэккэ араҥатыгар биэнсийэ үрдүөҕэ диэн “Парламент хаһыата” суруйар. Ол туһунан саас-сааһынан быһаардахха...
Ытык кырдьаҕастарга уонна инбэлииттэргэ
Атырдьах ыйыгар 80 саастарын толору туолбут ытык кырдьаҕастарга балаҕан ыйыгар үрдэтиллибит биэнсийэ түһүөҕэ. Ону сэргэ, ити ыйга аан бастакытын I группалаах инбэлииккэ ааспыттарга эмиэ үрдэтиллибит төлөбүр кэлиэҕэ.
Арассыыйаҕа кырдьаҕаһынан ананар биэнсийэ икки өлүүгэ арахсар: чопчуламмыт (фиксированный) уонна страховой. Чопчуламмыт биэнсийэ барыларын киэнэ биир тэҥ кээмэйдээх, оттон страховой өттүн ааҕарга киһи уопсай стаһын, 2002 сыл тохсунньу 1 күнүгэр диэри ыла сылдьыбыт орто хамнаһын кээмэйин, ити даата кэннэ төлөнүллүбүт биэнсийэ усунуостарын учуоттууллар. Үрдээһин чопчуламмыт өттүн икки төгүл эбэн ааҕыы суотугар тахсыаҕа. 2026 сылга ити суума 9584 солк. 69 кэп. тэҥнэһэр. О.э. балаҕан ыйыгар үөһэ этиллибит биэнсийэлээхтэргэ чопчуламмыт биэнсийэлэрэ 19 169,38 солк. буолуоҕа.
Маныаха эбии төлөбүрү биир эрэ төрүөтүнэн оҥороллор – 80 саастаах үбүлүөйүнэн эбэтэр I группалаах инбэлииккэ тахсыынан сибээстээн. Холобур, өскөтүн киһи I группалаах инбэлииккэ тахсыбытынан эбии төлөбүр оҥоһулуннаҕына, 80 сааһын туоллаҕына, иккистээн оҥоһуллубат.
Саҥа биэнсийэҕэ тахсыбыттарга
Үрдэтиллибит биэнсийэни өссө саҥа биэнсийэҕэ тахсыбыттар ылыахтара. Бу дьоҥҥо биэнсийэ ааспыт индексацияларын барытын учуоттаан ааҕан ыытыахтара. 2016 сылтан 2024 сылга диэри үлэлии сылдьар дьон биэнсийэлэрин кумааҕыга эрэ үрдэтэллэрэ уонна уруккулуу төлүүллэрэ. Билигин саҥа биэнсийэҕэ тахсыбыт киһиэхэ, ол ылбакка сылдьыбыт эбии индексацията барыта ааҕыллан кэлиэҕэ.
Оҕону эбэтэр инбэлиити көрөр биэнсийэлээхтэргэ
Атырдьах ыйыгар иитиллэн олорооччуну (иждивенец) көрөн олоробут диэн Социальнай пуондаҕа сайабылыанньа суруйбут биэнсийэлээхтэр балаҕан ыйыгар эмиэ үрдэтиллибит биэнсийэни ылыахтара. Холобур, бу араҥаҕа 18-гар диэри саастаах оҕолоохтор, 23-гэр диэри күнүскү үөрэххэ үөрэнэр устудьуон оҕолоохтор, инбэлиит оҕолоохтор, сиэннэрин көрөргө көмөлөһөр аҕам саастаах дьон киирсэллэр.
“Хас биирдии иитиллэн олорооччу иһин чопчуламмыт төлөбүр үс гыммыт биирэ төлөнөр – 3194 солк. 90 кэп. Өскөтүн үс оннук киһини иитэн олорор буоллаххына, эбии төлөбүр 9584 солк. 70 кэп. тэҥнэһэр”, – диэн Госдума дьоҕус уонна орто урбааҥҥа сис кэмитиэтин чилиэнэ Алексей Говырин быһаарбыт.
Тыа сирин олохтоохторугар
Өскөтүн тыа сиригэр олорор үлэлээбэт биэнсийэлэлээх стаһа 30 сылтан итэҕэһэ суох, үлэлээбит идэтэ эбэтэр дуоһунаһа РФ Бырабыытыластыбатынан бигэргэтиллибит испиэһэгэр киирэр буоллаҕына, үрдэтиллибит биэнсийэни ылыан сөп. Бу түгэҥҥэ биэнсийэ чопчуламмыт (фиксированнай) өлүүтэ 25 % үрдээн биэрэр, бу суума 2026 сылга 2396 солк. 17 кэп. тэҥнэһэр. Өскөтүн биэнсийэлээх стаһын туһунан сибидиэнньэ Социальнай пуонда учуотугар номнуо баар буоллаҕына, эбии төлөбүрү сайабылыанньата суох оҥоруохтаахтар. Оннук сибидиэнньэ суох буоллаҕына, пуондаҕа үлэ киниискэтин уонна архыып справкатын тиксэриэххэ наада.
Kyym.ru
Хаартыска: Kyym.ru
