Мэҥэ Хаҥалас Дьаҥхаады нэһилиэгин олохтоохторо ырыа курдук ыллам ыам ыйын 22 күнүгэр саха саргылаах Саҥа дьылын көрсөр тэҥэ, сайыны көрсөр, ырыа, сайылык күнүн, сырдык санааларынан өрө тутан бэлиэтээтилэр. Тэриллиэн иннинэ, дойдум дьоно туом оҥорорго ыҥырбыттара — миэхэ хайдах эрэ, саҥаны сандаардар кэпсээн кэһиитэ ыҥырарын курдук иһиллибитэ. Төхтүрдэри уруйдаан, сайын бу баарбын диэбиттии, ыраас халлааҥҥа күммүт сарсыардаттан чаҕылыччы тыган, сайыҥҥылыы куйаас күн туран биэрбитэ.
Икки чаастан култуура киинин дьиэтин үлэһиттэрэ сайыны көрсүү сиэрин-туом кэнниттэн, нэһилиэк булчуттара хомуйан биэрбит кустарынан кырдьаҕастарга анаан миин буһаран күндүлээтилэр. Бөһүөлэк аҕам саастаахтарыгар нэһилиэккэ туох үлэ бара турарын дьаһалта баһылыга Алексей Шарин билиһиннэрдэ. Кус миинин кулууп үлэһиттэрэ буһардылар. Ыам ыйбыт маанылаах аһын — саламааты Айаан Стручков астыы турарын астына көрбүтүм. Искусство оскуолатын учууталлара үөрэнээччилэринээн кыттан, сайыны көрсөр туоммут ис иһиттэн бэйэтэ буолуохтааҕын курдук ситэрсэн биэрбиттэрэ. Сайыны көрсүү тойугун Анна Максимова туойан доллоһутта, Алексей Говоров оһуохайы оройуттан тутта. Барыта сахалыы сыһыан, майгы... аҕам саастаах дьоммут этэр тыллара барыта эҕэрдэлээх алгыс тэҥэ буолбута.
Онтон Төхтүр олохтооҕо, искусство оскуолатыгар, кулуупка үлэлээбит, биллэр мелодист, айылҕатынан иэйиилээх ырыаһыт, баянист, сахалыы кутунан айа-тута үлэлээбит Владимир Кузьмин 70 сылыгар анаан түөлбэлэринэн ырыа конкурса ыытылынна. Бу маны искусство оскуолатын дириэктэрэ Екатерина Вензель көҕүлээн ыытта.
Владимир Кузьмин ырыалара билиҥҥи ыллананар ырыалартан чыҥха атыттар. Кини ырыаларыттан доллоһутан айылҕа истиҥэ, олох кэрэтэ, таптал иэйиилээх дорҕоонноро кутуллан үөһэ көтөн тахсаллар. Алаас ырыатын ыллаппыт норуодунай ырыаһыппытыгар Настаа Варламоваҕа Владимир Кузьмин алыптаах баянын тыаһынан кынат буолбута элбэҕи этэр. В.Кузьмин доҕотторунаан Т.Ивановтуун, Н.Афанасьевтыын Төхтүрдэргэ ырыа кутун иҥэрэн киллэрбиттэрин иһин нэһилиэк дьоно бука бары ытыктыыллар. Билигин Дьаҥхаадылар үҥкүүһүттэрбитин тэҥэ, элбэх ырыаһыттардаахпытынан биллэбит. Анал идэлээх искусство оскуолатын үлэһиттэрэ түөлбэлэргэ сыһыарыллан, куонкуруска кыттар ырыаларын бэлэмнээбиттэр. буолла.
Дьүүллүүр сүбэҕэ Алын Бэстээхтэн биир идэлээхтэрин музыка учууталларын Вероника Свинобоеваны, Надежда Захарованы ыҥырбыттар.
Түөлбэлэр бу саас устата уулуссаларын, тиэргэннэрин, ытык сирдэрин ыраастаан, хомуйан чэбдигирбит ыраас санаалаах ыллам ырыаларын тоҕо тардан, бииртэн биир иэйиилээх дорҕооннору көтүппүттэрэ дьиҥнээх ырыа бырааһынньыга кубулуйда. Сир ийэбит иччитэ Иэйэхсит Хотуммут кытта ыллаһар курдуга.
Дьүүллүүр сүбэбит маннык быһаарда:
Ансаамбылларга: I үрдэл лауреат: “Сарыал” түөлбэ (Андросова Р.П., салайааччы, Петров Н.П. ырыаҕа наставник.); II лауреат: “Чараҥ” түөлбэ (Максимова А.В, салайааччы,наставник); III лаурает: “Чэбдик” түөлбэ (Чикальдина А.А. салайааччы, Местников А.Е. наставник); I дипломант: “Дылбаахы” (салайааччы Иванова А.В. салайааччы, Собакина У.Е., наставник); II дипломант: “Таастаах” түөлбэ (Баишева А.В. салайааччы, Местников А.Е., наставник).
Дуэт уонна трио: I лауреат: Авдотья Баишева, Татьяна Неустроева, Лидия Олесова (“Таастаах”); II лауреат: Татьяна Ларионова, Мария Неустроева, Клара Чоросова (“Чэбдик”); III лауреат: Иван Мохначевскай, Степан Могдоев (“Дылбаахы”).
Биирдиилээн толоруу: I лауреат: Матрена Билюкина (“Чараҥ”); II лауреат: Степан Могдоев (“Дылбаахы”); III лауреат: Александра Степановна Баишева (“Таастаах”); I дипломант: Роман Ходулов (“Кэскил”); II дипломант: Константин Зыков (“Уйгу”).
Дьаҥхаадылар сайыны көрсөр тэрээһиннэринэн сайыҥҥы айар-тутар үлэҕэ күүс-сэниэ киллэрдилэр, айылҕалыын, сайылыктыын быстыбат ситимнэрин бөҕөргөттүлэр.
Ыам ыйын 23 күнүгэр Андрей Холмогоров салайар хаһаайыстыбата ынахтарын, ньирэйдэрин күөххэ үктэннэрээри, чугас дьонун-сэргэтин көмөлөһүннэрэн, Долоон сайылыгар таҕыстылар.
Саха Итэҕэлин күүһэ – ыраас санаа. Иэйэхситтээх ыйбыт ону түстээтэ. Сүөһүлэрбит этэҥҥэ кыстаан күөххэ үктэннэммиттэригэр — туску, ыллам ырыабыт мэлдьи ыллана турдун, сирбитигэр-дойдубутугар кыырпах саҕа кир-дьай киирбэтин, сайылыктарбытыгар түптэ буруота күөх буруонан унаардын, от-мас көҕөрө үүннүн, олоххо-дьаһахха, үлэҕэ-хамнаска ыраас санаа олохтоннун. Бары этэҥҥэ буолуоххайыҥ. Сырдык санаабытынан ыһыахпытын көрсүөҕүҥ. Тэрийээччилэргэ, нэһилиэк култууратын үлэһитэригэр, махтал буолуохтун!
Анна Холмогорова.
