Бүгүн 2017 сыл олунньу 28 күнэ
     
САХА
КЫЫМ
КЫЫМ.RUБИҺИГИ СУРУТУУ КЭПСЭТЭР СИР ХААРТЫСКАЛАР ЯКУТСКИЕ ШРИФТЫ
 
 
 

Номох

 

Дьылҕа

 

Медиа-бөлөх


№6 2017.02.16 тахс. ахс.: 23

Номох

Кµлµк

Сонор

Сахсаан

Имэҥ

Сурук киирдэ

Дьылҕа

Күн-дьыл

от ыйа 1 күнэ, сэрэдэ, киэһэ ыраас, сөҥүүтэ суох, салгын баттааһына 739..741 урт.ост.мм., тэмпэрэтиирэ 24..26°C, тыал - соҕурууттан, сөк. 1..3 м күүстээх, салгын сиигэ 28..33 %
от ыйа 2 күнэ, чэппиэр, түүнүн ыраас, сөҥүүтэ суох, салгын баттааһына 740..742 урт.ост.мм., тэмпэрэтиирэ 16..18°C, тыал - арҕааттан, сөк. 3..6 м күүстээх, салгын сиигэ 24..29 %
от ыйа 2 күнэ, чэппиэр, сарсыарда кыра былыттаах, сөҥүүтэ суох, салгын баттааһына 741..743 урт.ост.мм., тэмпэрэтиирэ 17..19°C, тыал - арҕааттан, сөк. 3..6 м күүстээх, салгын сиигэ 54..59 %
от ыйа 2 күнэ, чэппиэр, күнүс былыттардаах, сөҥүүтэ суох, салгын баттааһына 741..743 урт.ост.мм., тэмпэрэтиирэ 21..23°C, тыал - арҕааттан, сөк. 3..6 м күүстээх, салгын сиигэ 37..42 %
Gismeto.ru

Сонор 

Улаатыннар Биир арыыттан биэс тайа±ы

Кы´ын, сэтинньи бµтµµтэ. Кµ´µн ылбыт уоппускам тобо±о ³сс³ да бµтэ илик кэмэ. £рµс турбута ыраатта. Дьон муус аннынан кµндµ³пкэ±э балыктаан бµтэн, сопхуос каадырабай булчуттара, тµµлээхситтэр тыаларыгар тахсыталаабыттара быданнаата. Бураанынан сылдьарга ³рµс суола а´ыллан дьон ³рµс у²уор баар µµтээннэригэр, арыыларга араас булду сонордо´он бураанынан сырыы, кэлии-барыы хойдон турар. Б³´µ³лэк и´игэр сарсыарда эрдэттэн би´иги курдук µлэлээхтэр дьон ³сс³ да у´уктан тура иликтэриттэн са±алаан, тµµн хойукка диэри тµннµгµн аннынан бураан тыа´а биир кэм дуугунаан, орулаан олорор.

Куобах суола

 

Дьэ, итинник кы´ы²²ы булт былдьа´ыктаах кэмигэр мин, уоппускалаах иллэ² ки­´и, уопсай дьиэ биир кыбар­тыыратыгар хаайтарбатым. Мин да±аны былыргыта булду сатаан бултуур дьон удьуордара буолла±ым. Ол эрээри а´а±астык билиннэххэ, кµндµ тµµлээх соноругар, улахан кыылга санаммаппын да±аны. Со±ото±ун сырыттахпына, оло­ру ха´ан сатаан бултаары, сатыырым диэн, арай куобахха – ту´ах. Бу ту´унан этэн к³р­д³хпµнэ, истэ да барбаттар. Кырдьык, ол улуу дьон тайахтан ордон мин куобахтарбын кытта сырса сылдьыахтара дуо. Инньэ гынан, табаарыспын Клим Лаа´арабы дэлби к³р­д³´³н, ³рµс арыытыгар бураанынан бырахтарар буоллум.

Сарсыныгар ки´им Куру² арыытыгар олохтоото. Балааккабын туруоран, оттор маспын бэлэмнээн баран, µлэлээх ки´и тµµннэри т³нµннэ. Мин со±ото±ун хаалан, эрдэ туран халлаан сырдыырын кэтэ´э таарыйа куораттан ылларбыт ту´ахтарбын бэрийдим. Куобахха туох бэлэмэ кэлиэй, туут хайы´арбын кэтэн утары к³ст³р талах арыытыгар та±ыстым. Куобахтар иирэ тала±ы дэлби кэбийэн а´аабыт б³лµµ²²µ суоллара хойуу. Ол эрээри ки´и астынар гына биир сиринэн орохтообуттара онон-манан эрэ баар. Дэлби тэпсиллибит орохтору к³рд³³н, талах арыыны биир гына кэрийдим. Нэ­´иилэ уонча ту´а±ы ииттим. Сарсыныгар ту´ахтарбын кэрийэн к³рбµтµм – кураанах. Санаабын тµ´эрбэппин. Биэс-алта ту´а±ы эптим. Т³нн³н, балааккабар кэлэн, тиэрмэстэн итии чэй и´ээт, сир уларытан, арыый тэйиччи к³ст³р б³лк³й талах арыыга бардым. Куобах орохтообут суола кэмчи со±ус. Тµ³рт ту´а±ы ииттим, т³нµннµм.

Халлаан былыттаах, ичигэс кµннэр тураллар. Миэхэ бу – отой ку´а±ан. Куоба±ы² сатана былыттаах ичигэс тµµн то²мот. Инньэ гынан оро±ун устун мэнээк т³тт³рµ-таары сµµрэкэлээбэт. Чугас эргин сылдьан талахтары кэрийэр. Ту­´а±ы к³р³р, аттыгар кэлэн олорбут уонна эбиитин саахтаан баран, орохтон туораан тахсыбыт буолааччы. Толору ыйда²алаах тµµн эмиэ ку´а±ан. Ту´аххын эмиэ к³р³р. Маннык тµµннэргэ туохтан эрэ µргэн, куотан харса суох сµµрдэ±инэ эрэ тµбэ´иэн с³п.

Куобах ту´а±ар ахсынньы-тохсунньу аан-даам тымныыта ордук. То²он ирээри уонна куттас му²утаан, мутук тостор тыа´ыттан со´уйда±а буолан, харса суох орохтообут суолларынан сµµрэкэлиир.

Дойдубар о±о эрдэхпиттэн а±абын баты´а сылдьан, кэлин борбуйбун к³т³±³н баран, оскуоланы бµтэриэхпэр диэри бэйэм ту´ахтыыр этим. Ол и´ин куобах «хаамыытын» син удума±алатар курдук сананабын.

Бу Эдьигээн сиригэр-уотугар куобахха ту´ахтыыр табыга´а суох эбит. £рµскэ куруутун кэриэтэ тыаллаах, сотору-сотору буркуннанар. Талахха киирбит куоба±ы² суолун утары тибэн и´эр. Тыал хаары хастаан, кытаатыннаран и´эр. Куобах чигди хаарга то±о суол о²осто сатыай, хаарга уйдаран талбыт сиринэн сылдьар.

 

«А´ыы» ас – ³р³б³лµµссµйэ са±анаа±ы

 

Тµµн хотуттан ылан тыалырда, сарсыарданан буркуннанан барда. Маннык халлаа²²а кыра наадалаах ки´и а´а±ас сиргэ туохха тахсан биэриэй, инньэ гынан ол кµн тимир о´охпун отто-отто, балааккабар а´ыы-а´ыы, кинигэ аа±ан, сытан та±ыстым. Сарсыныгар ки´им Клим бураанынан ойутан кэллэ. А±ыйах кµн к³р­сµбэтэх дьон, кµ³-дьаа буолан кэпсэтэ-кэпсэтэ, а±албыт «кэ´иититтэн» биири «охсон» кэбистибит.

Аны тайахтыы барар буоллубут. Ки´им кэлэн и´эн к³р­д³±µнэ, мин олорор улахан арыым хоту ба´ыгар µ³´эттэн а±ыйах хонуктаа±ыта хас да тайах киирбит курдук µ´µ. Суолларын хайан к³рбµт. Сып-сап хомунан, туут хайы´арбын, улахан булка баран эрэр ки´и бы´ыытынан улахан саабын сµгэн, бураан сыар±атыгар олорсон арыылаатыбыт.

Ки´им кэлбит суолунан арыы хоту ба´ыгар бардыбыт. Биир сиргэ тохтоон, миигин сыар­±аттан тµ´эрэн, тайа±ы хайдах µµрэн бу арыыттан та­´аа­рыахтаахпын бы´аарда. И´ир­дьэ киирэммин, ха´ыы­тыы-ха´ыытыы тайа±ы арыы хоту ба´ынан µµрэн та´аарыах­таах µ´µбµн. £сс³ тайах суолугар тµбэстэхпинэ, ха´ыыбын кµµ­´µрдэн, саабынан тыас та­´ааран, хам бааччы турар та­йа±ы µргµттэхпинэ, онтубут киниэхэ тахсан кэлиэхтээх µ´µ. Бирикээс ылбыт ки´и туруом дуо, хайы´арбын кэтэн, саабын сµгэн арыым и´игэр киирдим.

«Куоба±ы µµрэр са±а баар ини, дойдубар куоба±ы ба±ас элбэхтик µµрдµм ини», – дии-дии баран истэхпинэ, ки´им кэннибиттэн «Ээ, оннук-оннук, сыыдам со±устук сырыт, хайы­´арга µчµгэй со±ус эти² буолбаат, кытаат!» – диэн кµлэ-кµлэ тэптэрэн биэрэр. Собуоттанан то´уйар сирин диэки арыыбыт хоту ба´ыгар к³тµттэ.

Арыы и´игэр киирэн туспа мучумаа²²а ыллардым. Улахан тэ²кэ тииттэрдээх, тала±а сµрдээх хойуу. Били, дойдубар билбэтэх «ыт мунна баппат ойуура» манна баар эбит. Аны сааскы улахан ууну кытта кэлэн сылбахтанан хаалбыт мастар адаа-быдаа адаа­рыспыттар. Тыал µрбэт сирэ буолан, хаара сымна±а´а, ха­йы´ардьыт ба±айы ки´и сыыдам со±устук тэбэн сыры­ла­тыахтаа±ар, хаарга батыллан, нэ´иилэ сы±арыйабын. Ха´ыы­тыахтаа±ар, дэлби а±ылаан, µ³хсэр да кыах суох. Эгэ, саабын санныбыттан уста сылдьыам дуо.

Бу сылдьан ки´ибин µ³х­сэбин. Сылаас балааккабытыгар били аспытын «тэп» гын­нара-гыннара, «бу туох хара накаа´ыгар сырыттахпыт буолла? Бэйэтэ буоллар та­бахтыы-табахтыы бурааныгар олордо±о дии. Манна киллэрэн хайы´ардата оонньоппут ки´и баар ини» диэн µ³хсэ-µ³хсэ баран и´эн, ыраас сир баарын к³р³н, «чэ, сах сиэтин, тайа±а суох аччыктаан ³л³р µ´µбµ³т» диэн баран, ³рµспэр тахсан кэллим. Ки´им к³стµбэт. Бураан суолун устун дьэ сыыдам со±устук барбахтаан истэхпинэ, ки´им миигин к³р³н, утары сµµрдэн кэллэ. Эрдэттэн м³±µллµ³м диэн, урутаан суо´ур±ана со±ус туттан, эбиитин сылайан-элэйэн, олох эстэн сыккырыыр тыыным тахсыбытын к³рд³р³н, сытынан кэбистим.

«Сибиэ´эй тайах суола отой да суох, былыргы ³р³б³­лµµссµйэ са±анаа±ы суолларга тыыннаах ки´ини таах сордуугун», – дии то´уйдум. Ки´им миигин билэр буолан, «чэ, оччотугар сытыа² дуо, аны тымныйан хаалыа², хата, били «аспытын» дьа´айтыах диэн буолла. Оччону истибит ки´и сытыам дуо, хайы´арбын т³лµтэ тэбиэлээт, били сылайан-элэйэн тахсыбытым ханна да суох буола тµстµм. Сыар±а±а хап гына олоро тµ´эн балааккабыт диэки элээртибит.

 

 

Айаабырык –

биэстэн биэ´и

 

 Сарсыарда эрдэ «а´ара туттуммахтаабыт» дьон са²ардыы туран ³нд³²н³´³н эрдэхпитинэ, хас да бураан бирилээн кэллэ. Сотору кыара±ас балааккабыт µллэ²нэс ки´и буолла. Табаарыстарбыт Ыстапаанап Бµ³тµр, К³ст³кµµнэп Туола, Киргиэлэйэп Майы´ыай µс бураанынан кэлбиттэр. Хайдах тайахтаабыппытын истэ-истэ кµлсµµ б³±³. Ордук «³р³­б³­лµµссµйэ са±анаа±ы эргэ тайах суолларыттан» кµлµс­тµ­лэр. Ол да буоллар, би´иги бэ­±э´ээ сылдьыбыт сирбитигэр баран, «кы´ыллар» дуу «µрµ²­нэр» дуу сылдьыбыттарын бы­´аарсар буоллулар.

Аны миигин эмиэ тайах µµрдэрэ илдьиэхтэрэ диэн, эрдэттэн куоба±ым ту´ахтара к³рµллµбэтэхтэрэ икки хоммутун суланан кэпсиэх курдук гынан эрдэхпинэ, ситэ са²ардыбатылар. Тайах µµрэр атын ки´и баар диэтилэр. Дьэ, онно ³йд³³н к³рбµтµм, Бµ³­тµр ытын – Айаабырыгы – илдьэ сылдьар эбит. Миигин солбуйар биир сатыы ки´и кэлбититтэн µ³рэн, ыты кытары эйэргэ´эн, ас тобо±унан кµндµлээччи буоллум. Дьонум хайдах эмискэ кэлбиттэрин курдук биирдэ «сус» гынан хааллылар.

Ту´ахтарбын к³р³ б³лк³й талахтарбар бардым. Тиийбитим, куобах суола буолуо±у­наа±ар бэйэм да суолбун тыал хаарынан тибэн, отой мэл­дьэ´эн кэбиспит. Бу эрэ тµ­гэ²²э ³йд³³тµм – а´а±ас сиргэ ту´ахтыыр олох сатаммат эбит. Бэ±э´ээ²²и «³р³б³лµµссµйэ са±анаа±ы суолларым», тайахтарым µс хонуктаа±ыта миигин кытары биир кэм²э сылдьыбыт курдук буолан тахсаллар! Аны туран, ыттара Айаабырык обургу биир эмэ тайах баар буолла±ына, хайаан да арыыттан та´ааран баран тэйэр идэлээх.

Бу ыт ту´унан кылгастык кэпсиир буоллахха, туспа кинигэни суруйуохха с³п. Пааматынньык да туруоруохха наада. Билбэт ки´и туораттан к³рд³±µнэ, «бу аатырдар ыттара сылдьар дуо?» диэбэт ыта. Дьµ´µнэ олох судургу. Ма²ан-хара уонна кытархайды²ы эбириэннээх. Кулгаахтара тостубут курдук намылы´а сылдьаллар. Чокуруос харахтаах. Олус холку, м³д³³т к³рµ²нээх. Дьиэ та´ыгар, тыа±а да±аны мэнээк сµµрэкэлээбэт, аргыый а±ай сэмээр хаама сылдьар буолар. Ол оннугар киниэхэ атын ханнык да ыт то±о эрэ олох чуга´аабат. Бултууругар иччитэ бураа²²а эбэтэр о²очо±о олордо сылдьар. Тайахтаары гынна±ына, µрэ±инэн устан и´эн «к³рд³³» диэн хамаанда биэрэр. Оччо±уна ыта о²очо т³б³тµгэр тахсан олорунан кэ­би´эр. Чугас тайах баарын биллэ±инэ, ол диэки олоотоон ыйылыыр, тилигирии тµ´эр. О²очо кытылга тиксээтин кытары тэ²²э ыстанан кэби´эр. Иччитэ туох да буолбата±ын курдук, табахтыы-табахтыы о²о­чо±о кµµтэн олорор. Ыта ³р кµµттэрбэт. Ханан эмэ эргитэн, тайа±ын µрэххэ тµ´эрэр, ону сµµрдэн тиийэн, бэлэми ытан ыла±ын.

Кы´ынын эмиэ оннук. Онтон т³´³ да±аны сибиэ´эй суолга ыыта сатаабыты² и´ин, тайа±а ырааппыт буолла±ына – барбат. Чугас баарын уонна ситэн иннин кµ³йµ³м эрэ диэтэ±инэ барар бы´ыылаах. Дьэ, ³йд³³х ыт. Кини ту´унан араас тµбэлтэни кэпсииллэр.

 

 

Адьыр±а ар±а´ыгар

 

Биирдэ иччитиниин сааскы булка сырыттахтарына, ар±а±ыттан са²ардыы тах­сыбыт аччык хагда² э´э буу­лаабыт. Киирсэрдии турунан, ычыкын сиргэ биирдэрэ – ытаары, биирдэрэ чу­га­´атан со´уччу µрдµгэр тµ­´ээри µ³мсµµ буолбут. Арай эмискэ Бµ³тµр олох кэнниттэн э´этэ ха´ыырбытынан, оту-ма´ы µл­тµ барчалаан, киниэхэ ойон эрэр эбит. Онуоха эмискэ сµтэ сылдьыбыт ыта хантан эрэ баар буола тµ´эн, тэ²­²э ырдьыгынаспытынан э´э ар±а­´ыгар хатааста тµспµт. Дьэ, дьулаан охсу´уу манна буолбут. Ол кэм²э кэтээн турбут ки´и ыта тэйэн биэриитигэр тµбэ´иннэрэн, э´этин ытан тµ´эрбит. Дьэ итинниккэ маарынныыр араас тµбэлтэ баар буолан эрдэ±э да, Бµ³тµрµ² мээнэ кэпсии сылдьыбат ки´и. Былыргы кырдьа±астар манныгы этэн эрдэхтэрэ «µчµгэй ыт олоххо биирдэ бэриллэр уонна иччитин ту´угар ³л³рµн да кэрэйбэт» диэн.

 

* * *

 

Сэрэйбитим курдук, дьонум киэ´эриитэ µ³рэн-к³т³н, эмиэ балааккабар кутулла тµстµлэр. Били, мин µµрэ сатаабыт арыыбыттан биэс тайа±ы µµрэн та´ааран дьа´айтаабыттар. Бу сырыыга икки эдэр дьон Климнээх Майы´ыай ыты кытары µµрээччи буолбуттар. Кэпсээннэринэн, ыттара µчµгэй буолан, баар тайахтар бары ыттан куотан, сууххайдык тахсан биэрбиттэр µ´µ. Мин ону истэ-истэ, «мин да±аны итинник µчµгэй ыттаа±ым буоллар...» диэри гынан баран, аны ки´ини ³сс³ кµлµ³хтэрэ диэммин са²ата суох хааллым.

Эдьигээ²²э кы´ынын сис­тэн ³рµс арыыларыгар талахха кыстыы киирбит тайахтары ити курдук µµрэн та´аа­ран кэбэ±эстик бултууллар. Оттон бу Эдьигээн чулуу уолаттара Бµ³тµрдээх Туола итинник т³´³л³³х тайа±ы бултаабыттарын ким аахпыта баарай, бэйэлэрэ да ахсаанын сµтэр­дэх­тэрэ. Арай £лµ³нэ эбэкэ билэн эрдэ±э.

 

Захар Федоров,

Бэрдьигэстээх.

Архыып

2006

45 ; 46 ; 47 ; 48 ; 49 ; 50 ; 51 ;

2007

1 ; 2 ; 3 ; 4 ; 5 ; 6 ; 7 ; 8 ; 9 ; 10 ; 11 ; 12 ; 13 ; 14 ; 15 ; 16 ; 17 ; 18 ; 19 ; 20 ; 21 ; 22 ; 23 ; 24 ; 25 ; 26 ; 27 ; 28 ; 29 ; 30 ; 31 ; 32 ; 33 ; 34 ; 35 ; 36 ; 37 ; 38 ; 39 ; 40 ; 41 ; 42 ; 43 ; 44 ; 45 ; 46 ; 47 ; 48 ; 49 ; 50 ; 51 ;

2008

1 ; 2 ; 3 ; 4 ; 5 ; 6 ; 7 ; 8 ; 9 ; 10 ; 11 ; 12 ; 13 ; 14 ; 15 ; 16 ; 17 ; 18 ; 19 ; 20 ; 21 ; 22 ; 23 ; 24 ; 25 ; 26 ; 27 ; 28 ; 29 ; 30 ; 31 ; 32 ; 33 ; 34 ; 35 ; 36 ; 37 ; 38 ; 39 ; 40 ; 41 ; 42 ; 43 ; 44 ; 45 ; 46 ; 47 ; 48 ; 49 ; 50 ; 51 ;

2009

1 ; 2 ; 3 ; 4 ; 5 ; 6 ; 7 ; 8 ; 9 ; 10 ; 11 ; 12 ; 13 ; 14 ; 15 ; 16 ; 17 ; 18 ; 19 ; 20 ; 21 ; 22 ; 23 ; 24 ; 25 ; 26 ; 27 ; 28 ; 29 ; 30 ; 31 ; 32 ; 33 ; 34 ; 35 ; 36 ; 37 ; 38 ; 39 ; 40 ; 41 ; 42 ; 43 ; 44 ; 45 ; 46 ; 47 ; 48 ; 49 ; 50 ;

2010

1 ; 2 ; 3 ; 4 ; 5 ; 6 ; 7 ; 8 ; 9 ; 10 ; 11 ; 12 ; 13 ; 14 ; 15 ; 16 ; 17 ; 18 ; 19 ; 20 ; 21 ; 22 ; 23 ; 24 ; 25 ; 26 ; 27 ; 28 ; 29 ; 30 ; 31 ; 32 ; 33 ; 34 ; 35 ; 36 ; 37 ; 38 ; 39 ; 40 ; 41 ; 42 ; 43 ; 44 ; 45 ; 46 ; 47 ; 48 ;

2011

1 ; 2 ; 3 ; 4 ; 5 ; 6 ; 7 ; 8 ; 9 ; 10 ; 11 ; 12 ; 13 ; 14 ; 15 ; 16 ; 17 ; 18 ; 19 ; 20 ; 21 ; 22 ; 23 ; 24 ; 26 ; 27 ; 28 ; 29 ; 30 ; 31 ; 32 ; 33 ; 35 ; 36 ; 37 ; 38 ; 39 ; 40 ; 41 ; 42 ; 43 ; 44 ; 45 ; 46 ; 47 ; 48 ; 49 ;

2012

1 ; 2 ; 3 ; 4 ; 5 ; 6 ; 7 ; 8 ; 9 ; 10 ; 11 ; 12 ; 13 ; 14 ; 15 ; 16 ; 17 ; 18 ; 19 ; 20 ; 21 ; 22 ; 23 ; 24 ; 25 ; 26 ; 27 ; 28 ; 29 ; 30 ; 31 ; 32 ; 33 ; 34 ; 35 ; 36 ; 37 ; 38 ; 39 ; 40 ; 41 ; 42 ; 43 ; 44 ; 45 ; 46 ; 47 ; 48 ; 49 ; 50 ; 51 ;

2013

1 ; 2 ; 3 ; 4 ; 5 ; 6 ; 7 ; 8 ; 9 ; 10 ; 11 ; 12 ; 13 ; 14 ; 15 ; 16 ; 17 ; 18 ; 19 ; 20 ; 21 ; 22 ; 23 ; 24 ; 25 ; 26 ; 27 ; 28 ; 29 ; 30 ; 31 ; 32 ; 33 ; 34 ; 35 ; 36 ; 37 ; 38 ; 39 ; 40 ; 41 ; 42 ; 43 ; 44 ; 45 ; 46 ; 47 ; 48 ; 49 ; 50 ;

2014

1 ; 2 ; 3 ; 4 ; 5 ; 6 ; 7 ; 8 ; 9 ; 11 ; 12 ; 13 ; 14 ; 15 ; 16 ; 17 ; 18 ; 19 ; 20 ; 21 ; 22 ; 23 ; 24 ; 25 ; 26 ; 27 ; 28 ; 29 ; 31 ; 32 ; 33 ; 34 ; 35 ; 36 ; 37 ; 38 ; 39 ; 40 ; 41 ; 42 ; 43 ; 44 ; 45 ; 46 ; 47 ; 48 ; 49 ;

2015

1 ; 2 ; 3 ; 4 ; 5 ; 6 ; 7 ; 8 ; 9 ; 10 ; 11 ; 12 ; 13 ; 14 ; 15 ; 16 ; 17 ; 18 ; 19 ; 20 ; 21 ; 22 ; 23 ; 24 ; 25 ; 26 ; 27 ; 28 ; 29 ; 30 ; 31 ; 32 ; 33 ; 34 ; 35 ; 36 ; 37 ; 38 ; 39 ; 40 ; 41 ; 42 ; 43 ; 44 ; 45 ; 46 ; 47 ; 48 ; 49 ;

2016

1 ; 2 ; 3 ; 4 ; 5 ; 6 ; 7 ; 8 ; 9 ; 10 ; 11 ; 12 ; 13 ; 14 ; 15 ; 16 ; 17 ; 18 ; 19 ; 20 ; 21 ; 22 ; 23 ; 24 ; 25 ; 26 ; 27 ; 28 ; 29 ; 30 ; 31 ; 32 ; 33 ; 34 ; 35 ; 36 ; 37 ; 38 ; 39 ; 40 ; 41 ; 42 ; 43 ; 44 ; 45 ; 46 ; 47 ; 48 ; 49 ; 50 ;

2017

1 ; 2 ; 3 ; 4 ; 5 ; [6] ;

Реклама









Көрдөрөр-иһитиннэрэр ньыма курдук бэлиэтэнии туһунан туоһу сурук №: ИА ТУ14-0098 (2010 кулун тутар 22 күнүгэр бигэргэтиллибит).
Бу сайтка суруйуллубут матырыйааллары биһигиттэн ыйытан баран туһанаргыт сатанар.

Copyright © 2006 Ситим-Медиа “КЫЫМ”
Бырааптар бары көмүскэллээхтэр
freezart.ru оҥоруута уонна таҥыыта