Оҕо саадын кыһалҕата

07.11.2012 16:16 | Автор: Кыым | Көрдүлэр: 2121   
Печать

1269304“Харах далыгар” биэриигэ сахалыы оҕо саада тиийбэтин туһунан кэпсэтии барбыта. Билигин, биллэрин курдук, Дьокуускай куоракка 56 оҕо саада баарыттан 4-дэ эрэ сахалыы иитэр, бу саадтарга барыта холбоон 11892 оҕо сылдьарыттан, 2800 эрэ оҕо сахалыы бөлөххө сылдьар. Ол үрдүнэн, үөрэх чунуобунньуктара мэлдьи “судаарыстыбаннай саха тылын үөрэтэр” бөлөхтөрү кытта суулуу тутан, суос-сымыйанан “9000 оҕо сахалыы иитиллэр” диэн кэпсииллэр.

Мин этиилээхпин, “Харах далыгар” биэрии үлэһиттэрэ ол “судаарыстыбаннай саха тылын үөрэппит” оҕолор төһө бэркэ сахалыы билэллэрин туһунан биэрии оҥороллоро эбитэ буоллар. Чунуобунньуктарбыт төһө кырдьыксыттарын илэ көрөн үөрүө этибит. Мин билигин Дьокуускайга дьыссаат оҕотун 70-80 бырыһыана саха буоларыгар сакалааттаһыам да этэ.

Бу сыыппаралары киһи “хара батталтан, атаҕастабылтан” атыннык ааттыан сатаммат. Бу биэриигэ Дьокуускай үөрэҕин управлениетын үлэһитэ сахалыы дьыссаат тоҕо кыаллыбатын хас да төрүөтүнэн быһаарда. Ол курдук, мин өйдөөбүппүнэн, сахалыы тылынан иитэр каадыр тиийбэт үһү, дьыссааттар салалталара үлэлии олорбут бириинсиптэрин, методикаларын уларыта охсоллоро кыаллыбат уо.д.а. үһү. Маны истэн баран, мин хаһыакка “56 оҕо саадын сэбиэдиссэйэ баарыттан, 38-һа – нуучча дьоно” диэбиттэрин өйдөөн кэлэбин. Ол эбэтэр, сыччах бу 40-ча киһи “көмөтүнэн” саха оҕото төрөөбүт тылынан иитиллэр конституционнай бырааба кэһиллэн олорор эбит. “Сахалыы иитэр каадыр тиийбэт” диэн этии сымыйатын бары билэ-көрө сылдьабыт. Билиҥҥи куорат дьыссааттарыгар, саамай үрдүкү салалтаттан ураты, бука бары саха дьахталлара үлэлииллэр. Дьиҥинэн, оҕото ханнык тылынан иитиллэрин төрөппүт бэйэтэ быһаарыахтаах, хос санаалаах дьыссаат сэбиэдиссэйэ буолбакка! Билигин салалта барыта “саха төрөппүтэ оҕотун сахалыы иитиэн баҕарбат” диэн бу дьон айбыт сымыйа бириинсиптэринэн үлэлии олорор.

Мин биэс сыллааҕыта оҕобун дьыссаакка киллэрээри, Дьокуускай куорат 11дьыссаатыгар сылдьан баран малыйбытым. Саха дьыссааттара бары тобус-толорулара, нууччалыыларга – саха бөлөҕө суоҕа. Онно “миэстэ элбэх, нууччалыы бөлөххө биэр ээ” диэн сүбэлээччи-амалааччы элбэҕэ. Ол кинилэр ханна да хамсаабакка хамнастанан олороллорун туһугар, тыһыынчанан кыра оҕо уйулҕата алдьаныахтаах, туох да силиһэ-мутуга суох маргынаалга кубулуйуохтаах үһү дуо?

Киин куоракка тоҕо сахалыы оҕо саада тиийбэтин мин билигин дьэҥкэтик өйдүүбүн. Дьокуускай куорат дьаһалтата, мээр бэйэтэ манна туох санаалаахтарын билиэхпин баҕарабын.

 

Егор Константинов, төрөппүт.