Почта дьааһыга: тугу гыныахха?

12.10.2012 14:10 | Автор: Афанасий Гуринов | Көрдүлэр: 2241   
Печать

images_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copyАаспыт нэдиэлэҕэ бэчээт тэрилтэлэрин салайааччылара, хаґыаттар-сурунааллар үлэґиттэрэ, эрэдээктэрдэрэ Арассыыйа почтатын Саха сиринээҕи салаатын салалтатын кытары кірсүбүттэрэ. Онно почта салаатын салайааччыта И.С. Сорока хаґыаты-сурунаалы ааҕааччыга, сурутааччыга тиэрдиигэ, сурутууну тэрийиигэ сыґыаннаах иґитиннэриини оІорбута, элбэх ыйытыыларга хоруйдаабыта. Ол онтон манна биир суол тула санаабын үллэстиэм.

Сааґыары сайын «Киин куорат сахалыы аахпат...» диэн ыстатыйаны суруйбутум («Кыым», №19). Онно Дьокуускайга сахалыы ааҕыы мілтіҕүн чопчу сыыппараларга олоҕуран ыйбытым. Уонна маннык түмүктээбитим: «Дьоллоох Дьокуускай — ааҕар Дьокуускай. Онтон атын буолар туґа суох. Јріспүүбүлүкэ салалтата, киин куорат дьаґалтата бу кыґалҕаҕа болҕомтолорун ууран, кэскиллээх быґаарыылары ылыахтара дуо? Холобур, «Ааҕар Туймаада» диэн курдук анал бырайыагы оІорон?»

БилиІІитэ ити ыйытыым салгыІІа ыйанан турар курдук. Баҕардар, туох эмэ дьаґаллар, быґаарыылар ылыллыбыттарын билбэт буолуохпун эмиэ сіп. Оннук буоллаҕына — үчүгэй.

Оттон үіґэ этиллэр кірсүґүүгэ И.С. Сорока киин куоракка, сахалыы эрэ буолбакка, нууччалыы хаґыат-сурунаал тарҕаныыта ахсаан іттүнэн эмиэ татымын уонна Дьокуускайга сурутуу быстар мілтіҕүн эттэ. Онуоха биир сүрүн харгыґынан куорат дьиэлэригэр үчүгэй (ол аата, хаґыаты-сурунаалы уорууттан балай эмэ кімүскэллээх) почта дьааґыктарын туруоруу уонна олору кірүү-истии кыайтарбата буолар эбит. Быґата, почта дьааґыга сэлээІІэ барбыт, ким-туох (дьиэлээх, дьиэлээхтэр табаарыстыбалара (ТСЖ) эбэтэр ОДьХ дуу, олохтоох салайыныы дуу тэрилтэлэрэ) бас билэрэ даҕаны чопчу биллибэт эбит.

ДьиІэр, дьоІІо киэІ бэчээти тиэрдии диэн судаарыстыбаннай суолталаах кыґалҕа буолар. Дьону-сэргэни сырдатыыга, кинилэри айымньылаах ійгі-санааҕа түмүүгэ, тахсыылаах үірэххэ-үлэҕэ туґулуурга, дойду уонна дьон олоҕун туруктаах оІорууга киэІ бэчээт оруола оннук улахан. Онон, почта уонна олохтоох даҕаны, государственнай даҕаны таґымІа бу кыґалҕаны ньымсатык быґаарыллыахтаах.

Онно тугу гыныахха сібүй?

Бастатан, киин куорат дьиэлэригэр почта дьааґыктарын туруоруу уонна кірүү-истии хайдах үбүлэнэрэ торумнаныахтаах. Онно маннык быґаарыылар баар буолуохтарын сіп: а) куорат бүддьүөтүгэр итинник хайысхалаах чопчу ыстатыйаны киллэрии; б) муниципалитет, өрөспүүбүлүкэ уонна федеральнай почта іттүттэн анал граннары олохтооґун; в) хаґыаты-сурунаалы сурутууттан киирэр үптэн почта дьааґыктарынан дьарыктанар тэрилтэҕэ чопчу ілүү кірүллүүтүн ситиґии; г) дьиэни-уоту кірүүгэ-истиигэ «почта дьааґыгынан хааччыйыы» диэн тілібүрдээх іІінү киллэрии (хаґыаты-сурунаалы суруппат ыалга даҕаны сурук эбэтэр атын туох эмэ син биир кэлэр; ыйга 20-30 солк. кээмэйдээх тілібүр дьиэлээхтэргэ оннук айылаах охсуута суох, оттон куорат бары дьиэтиттэн хомуйдахха баґаам үп тахсар).

Иккиґинэн,  ити үлэ ханнык тэрилтэҕэ (тэрилтэлэргэ) сүктэриллэрэ чопчуланыахтаах. Ити, үбүлэнии быґаарыллар түбэлтэтигэр, биллэ судургу буолуон сіп.

Почта салалтата, киин куорат дьаґалтата уонна мунньаҕа бу кыґалҕаны болҕомтоҕо ылан, биир тылы булан, кэлимник уонна кэскиллээхтик быґаардахтарына улахан ситиґии буолуох этэ.