Хамнас үрдээтэ
02_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copyБэрт соторутааҥҥа диэри Саха сиринээҕи бүддьүөт эйгэтигэр үлэлиир 13 800-чэ киһи тииһинэн олоруу алын кээмэйиттэн (прожиточный минимум) кыра хамнаһы аахсаллара. 2014 сыл т...
Биэнсийэ туһунан
74_copy_copy_copy_copy_copy_copyКэнники сүүрбэ сыл устата дойдубут экэниэмикэтэ сатаан сааһыламматаҕын түмүгэр, киһи күннээҕи аһыгар-таҥаһыгар тиийэр биэнсийэ тиһигэ эмиэ кыайан оҥоһуллубата. Ол иһин, би...
Сүрүн сирэй Олох Культура

Сонуннар

Олунньу 13 күнэ – Төрөөбүт тыл уонна сурук-бичик күнэ!
28-12-2015 17-08 | Көрдүлэр: 8115
Төрөөбүт тыл уонна сурук-бичик күнүн көрсө, олунньу 13 күнүттэн 21 күнүгэр диэри Саха сирин тө...
Саҥа сокуон инбэлииттэри көмүскүө
28-12-2015 16-54 | Көрдүлэр: 4587
Ил Түмэн ХХ уочараттаах пленарнай мунньаҕар дьокутааттар А.Корякин уонна А.Атласова инбэлиит д...
Максим Аммосов сырдык кэриэһигэр
28-12-2015 16-37 | Көрдүлэр: 4816
“Ахсынньы 22 күнэ – саха норуотун устуоруйатыгар бэлиэ күн. Бу күн, 1897 сыллаахха саха судаар...
Тупсарыы сыл
28-12-2015 16-31 | Көрдүлэр: 19772
2016 сылы Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр «Нэһилиэнньэлээх пууннары тупсарыы сылынан биллэрэр туһунан”...
"Мандар ааҕыыларын" түмүктэриттэн
21-12-2015 17-38 | Көрдүлэр: 4319
Кэмпириэнсийэ пленарнай мунньаҕар тыл эппит салалта, учуонай эйгэ ытык дьоно, ыалдьыттар бука ...
Кыайыыны уhансыбыттар
12-11-2015 17-53 | Көрдүлэр: 5169
"КЫЫМ" норуот хаhыата уонна "Будь в курсе" информационнай мобильнай сыһыарыы көҕүлээһиннэр...
ИЯКН дириэктэрэ Г.Г.Торотоев
12-11-2015 17-48 | Көрдүлэр: 4367
М.К.Аммосов аатынан ХИФУ РФ хотугу норуоттарын тылларын уонна култууратын µ³рэтэр Институуту...
Сир сокуонун тула
12-11-2015 17-47 | Көрдүлэр: 5560
Сэтинньи 3 кµнµгэр Сунтаар Устьетыгар улуус Нэ´илиэктэрин ба´ылыктарын сэбиэтэ мустан, 2016 сы...
Тэрилтэлэр, урбаанньыттар бол±ойу²
12-11-2015 17-36 | Көрдүлэр: 4160
Нолуогу судургутуллубут систиэмэнэн (упрощенная система налогооблажения) т³лµ³н ба±арар, ол гы...
Ас-үөл сыанатынан үһүс миэстэлээхпит
08-10-2015 15-36 | Көрдүлэр: 3966
Тыыннаах сылдьарга сиэнэрэ булгуччулаах ыйдааҕы ас дьоҕус нобуора диэн өйдөбүл баар. Нууччалыы...
Петр Наумовы – “Я – гражданин” аакка!
08-10-2015 15-33 | Көрдүлэр: 2870
Хараҕынан бастакы курууппалаах инбэлиит, 65-с хаарын санныгар түһэрбит, Кыайыы 70 сылыгар анаа...
Муостабыт дьылҕата – Кытай инвестордарын илиитигэр?
08-10-2015 15-32 | Көрдүлэр: 2993
Өлүөнэни туоруур муоста дьэндэйэрин кэтэһээччи элбэх. Соторутааҕыта Санкт-Петербурга Росавтодо...
Сочига Арктиканы кэпсэтэллэр
08-10-2015 15-20 | Көрдүлэр: 2880
Сочига, бу дьыл алтынньы 5 к., Арктиканы сайыннарыы боппуруоһунан дьарыктанар судаарыстыба хам...
Өссө 10 оскуола
03-09-2015 20-11 | Көрдүлэр: 2956
СӨ Үөрэххэ министиэристибэтин тиһэх чахчыларыттан көрдөххө, күн бүгүн өрөспүбүлүкэ үрдүнэн уоп...
“Сибиир күүһэ” бигэргэннэ
03-09-2015 20-03 | Көрдүлэр: 2896
Бу күннэргэ премьер Д.Медведев “илин диэки” тардыллар гаас ситимин (ол иһигэр “Сибиир күүһүн”)...
* Бесплатно для абонентов СТК по всей РС(Я), (кроме ТП "Фристайл")

“Киинэ Саха сиригэр эрэ сайдар”

18.09.2012 11:12 | Автор: Мэхээс Сэмэнэп | Көрдүлэр: 2055   
Печать

DSC_0018Францияттан кэлэ сылдьар Каролин ДАМЬЕН итинник санаалаах. Кини Сорбонна университетын иһинэн үлэлиир Илиҥҥи тыллар уонна цивилизациялар судаарыстыбаннай институттарын аспирана. Бу институкка Арассыыйаны үөрэтэр салаа, ол иһигэр өссө Сибиири уонна хоту дойдуну үөрэтэр салаа баар эбит. Билигин Каролин “Сибиир уонна Хоту дойду төрүт омуктарын сэбиэскэй уонна Арассыыйатааҕы киинэҕэ көрдөрүү” диэн тиэмэҕэ дьиссэртээссийэ суруйар. Ол аата – идэтийбит киновед. Эбэн эттэххэ, урут Нам Хамаҕаттатыгар саха-француз оскуолатыгар учууталлыы сылдьыбыттаах. Онон, тоҕо чопчу Саха сирин талбыта өйдөнөр курдук. Ол эрээри биир төрүөт баар – кини “аан дойдуга киинэ индустрията мөлтөөтөр мөлтөөн иһэр буоллаҕына, Саха сиригэр, төттөрүтүн, улахан сайдыы барар” диир.

Сиһилии...
 

Иннокентий Дакайаарап: «Оҕо эрдэхпиттэн баҕарбытым...»

10.09.2012 15:15 | Автор: Альберт Капрынов | Көрдүлэр: 1341   
Печать

87_copy_copy_copyБу күһүн “Орда” диэн нууччаларга кыргыс үйэтин сырдатар киинэ тахсыахтааҕын, бука, үгүскүт истибит, сорохтор көрбүт буолуохтааххыт. Онно Саха сирин артыыстара баран оонньоон кэлбиттэрин бары да билэрбит чахчы. Бүгүн биһиги олортон биирдэрин – Иннокентий Дакайаарабы – кытта кэпсэтэбит.
– Иннокентий, артыыс буолуоххун оҕо эрдэххиттэн баҕарар этиҥ дуо?

Сиһилии...
 

“Саха саҥата” сурунаал 100 сыла

05.09.2012 14:16 | Автор: кыым.ру | Көрдүлэр: 1925   
Печать

00001_copy1912 с. саха бас-көс дьоно, биллэр интеллигеннэрэ үгүс моһолу туораан, «Саха саҥата» диэн бастакы сахалыы тыллаах сурунаалы таһаарары ситиспиттэрэ. 1912 сыл балаҕан ыйыттан 1913 сыл кулун тутарыгар диэри сурунаал 7 нүімэрэ 500-түү экземплярынан тахсыбыта. Сурунаал үксүн босхо тарҕанара. 1913 с. кулун тутартан сурунаал үбэ суох ааттанан тахсыбат буолбута.

Сурунаал редактордара Д.М. Никифоров-Дабайааҥкы (Никифоров дьиэтигэр олорбут), Н.Г. Соловьев диэн суруллаллар эрээри, тэрийээччинэн, эрэдээктэринэн В.В. Никифоров-Күлүмнүүр буолбут.

Сиһилии...
 

Эллэй суругун соноругар

31.08.2012 17:32 | Автор: Кыым | Көрдүлэр: 1478   
Печать

images_copy_copy_copy_copy_copyМ.К. Аммосов аатынан Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай университет ректора Е.И. Михайлова көҕүлээһининэн Өлүөхүмэ улууһугар тюркологическай уонна этнографическай хайысхалаах эспэдииссийэ үлэлээтэ. Үлэ сүрүн сыала-соруга – ХИФУга саха суругун-бичигин түмэлигэр матырыйаал хомуйуу уонна Өлүөхүмэ эбэҥкилэрин олохторун-дьаһахтарын үөрэтии. Научнай салайааччы – Хотугулуу-Илиҥҥи норуоттар тылларын уонна култуураларын институтун чинчийээччи-дассыана Г.Г. Левин. Эспэдииссийэ сүрүн састаабыгар Соҕуруу Корея Хангук университетын бэрэпиэссэрэ, тыл билимин дуоктара Кан Дук Су, саха тылын хаапыдыратын аспыраана Н.М. Малышева киирэн үлэлээтилэр.

Сиһилии...
 

Билии төрдө – үөрэнэр кинигэҕэ

29.08.2012 16:10 | Автор: Кыым | Көрдүлэр: 2426   
Печать

1346166259_main-1Холобур, тиэрминнэрин да көрүөххэ: подлежащее – туһаан, сказуемое – кэпсиирэ, определение – быһаарыы, дополнение – толоруу, части речи – саҥа чаастара, имя числительное – ахсаан аат, о.д.а. Үөрэх кинигэтин оҥоруу мэлдьи мөккүөрдээх, «бу чахчы олус үчүгэй» диэн сыаналаммыт кинигэ суоҕун кэриэтэ. Биллэрин курдук, тыл билимэ (науката) сайдан иһэр, онон аныгы кинигэ ис хоһооно итиннэ сөп түбэһиэхтээх диэн өйдөбүл баар. Маныаха эмиэ, эппитим курдук, нууччалыыны үтүгүннэрдэххэ эрэ наука үөскээн тахсар. Ол иһин да буолуо, саха сорох учуонайа нууччалыы «айбыт» үлэтин ылбычча киһи өйдөөбөт.

Сиһилии...
 

Саян хайалара уонна Санита Ай

27.08.2012 12:36 | Автор: Мэхээс Сэмэнэп | Көрдүлэр: 1273   
Печать

873Эрхаан уонна Санита Ай кэлэ сырыттылар. Кэлиҥҥи кэккэ сылга олус таһаарыылаахтык үлэлиир, дьоҥҥо-сэргэҕэ биһирэнэр ырыаһыттар. Ол да сиэринэн, бэрт үтүө сонуннаахтар: Тываҕа Кызыл куоракка атырдьах ыйын 10-12 күннэригэр ыытыллыбыт “Мелодии Саянских гор” аан дойдутааҕы куонкуруска Санита 3-с истиэпэннээх лауреат үрдүк аатын ылан кэлбит. Дьоһуннаах ситиһии. Эҕэрдэлиибит! Өссө ыам ыйыгар бу куонкуруһу тэрийээччилэр Эстрада тыйаатырыгар (дир. В.В. Филиппов) ыҥырыы ыыппыттар. Онуоха Санитаны ыытарга быһаарбыттар. Куонкуруска этно-эстраднай хайысхалаах биир ырыаны уонна омук биир биллибит ырыатын ыллыахтаахтар эбит.

Сиһилии...
 

 Кытайга киһи сонургуура, дьиктиргиирэ элбэх

01.08.2012 10:40 | Автор: Кыым | Көрдүлэр: 1126   
Печать

545_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copyКытай бибилэтиэкэлэрин көрөөт, киһи саҥа аллайа түһэр. Шанхай бибилэтиэкэтэ (Шанхайга 23 мөл. киһи олорор) кээмэйинэн киһини сөхтөрөр – 24 этээстээх туспа архитектурнай истииллээх аарыма улахан дьиэ. Ааҕєааччыларга анаан 33 ааєҕар, 20 камернай, 6 кэмпириэнсийэлиир саалалардаах, 2 быыстапка туруорар фойелаах, телекоммуникационнай былаһааккалаах. Докумуоннарын пуондата 50 мөл. экс., 150-тан тахса автоматизированнай базалаах, 66 тас дойдулары кытта үлэлииргэ сибээһи олохтообуттар. Докумуоннары көрдүүр систиэмэлэригэр англия тылын киллэрбит буоланнар, тылы билэр киһиэхэ соччо уустуга суох.

Сиһилии...
 

Эриэккэс панно

10.07.2012 12:44 | Автор: kyym.ru | Көрдүлэр: 1301   
Печать

gamesasia_ru_00111cАзия оҕолорун Олимпийскай дэриэбинэтигэр Саха сирин норуоттарын ускуустубатын быыстапката үлэлиир. Экспонаттар быыстарыгар 440 000 хоруоҥкаттан оҥоһуллубут дьахтардаах эр киһи ойуулаах панно киһи хараҕар тута быраҕыллар. Ааптар Уус Алдан Суоттутун олохтооҕо Парасковья Степановна Крылова.

Сиһилии...
 

Судьуйа уонна мусукаан – Джек Брокбэнк

28.06.2012 16:31 | Автор: Сахаайа Терехова | Көрдүлэр: 1352   
Печать

DSC_0732Ааҕааччылар болҕомтолоругар Гиннесс рекортарын кинигэтин официальнай бэрэстэбиитэлэ Джек Брокбэнкы кытта кэпсэтиини таһаарабыт. Кылгас сэһэргэһиибитин кини: “Мин олохпун икки чааска араарыахпын сөп. Бастатан туран, мин Гиннесс хампаанньаҕа үлэлиибин. Иккиһинэн – мусукааммын” – диэн кэпсээнин саҕалаата.

Сиһилии...
 

Аан дойдуга саамай улахан оһуокай

25.06.2012 17:43 | Автор: кыым.ру | Көрдүлэр: 1194   
Печать

WiERJ27RlYkБыйылгы Туймаада ыһыаҕа Саха сирэ Арассыыйа састаабыгар киирбитэ уонна Дьокуускай куорат олохтоммута 380 сылыгар ананна. Бэс ыйын 23 күнүгэр Үс Хатыҥҥа Аан дойдуга саамай улахан оһуокай рекорда Саха сиригэр олохтонно. Рекорду «Гиннесс рекордун Кинигэтигэр» судьуйа Джек Брокбанк бигэргэттэ. Кини этэринэн, өссө ханна даҕаны маннык элбэх киһи үҥкүүлээри мустубутун көрө илигэ үһү. Тэрийээччилэр («Ситим» медиа-бөлөх, Дьокуускай куорат дьаһалтатын култуураҕа уонна духуобунай сайдыыга салаата, «Оһуокай» уопсастыба) 12 тыһыынча киһи кытыннар ханнык диэн былааннаабыттара, 15 293 киһи кэлэн сөҕүмэр улахан түһүлгэ түстэннэ.

Сиһилии...
 


Бу 3 сирэй 46 иһиттэн

Гороскоп

01_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy

2014 сыл гороскоба

Доруобуйа, күүс-кыах да тупсар сыла иһэр. Үтүө дьайыылаах уларыйыы тахсар сибикитэ улахан. Урукку сылларга холоотоххо, ыарахан таһаҕаһы бырахпыт курдук…

RSS-Лента