Мииринэйгэ православнай гимназия дьиэтин туталлар
Святитель Иннокентий аатынан провославнай гимназия дьиэтин тэтимнээхтик туталлар. Гимназия дьиэтэ Сибэтиэй Троица хараамын аттыгар булуок быһыытынан тутуллуохтаах. Бу гимназия тутуута 20-с үйэ саҕанааҕы православнай гимназиялары тутуу быраабылатынан ыытыллыаҕа. Икки мэндиэмэннээх дьиэ таһын анал, үчүгэй талыы матырыйаалтан оҥоруохтара. Инньэ гынан сотору кэминэн Саха сирин арҕаа өттүгэр таҥараны итэҕэйэр дьон үөрэнэр бэртээхэй кииннэрэ дьэндэйиэ.
«Саха» НКИХ саҥа кэнсиэпсийэтэ
«Ийэ тыл уонна сурук-бичик» декадатыгар сөп түбэһиннэрэн, «САХА» Национальнай көрдөрөр-иһитиннэрэр хампаанньа СА¢А КЭНСИЭПСИЙЭТЭ: төрөөбүт тылы харыстааһыҥҥа – тэлэбиидэнньэ уонна араадьыйа суолтата» диэн ааттаах Төгүрүк остуолу тэрийэ, саха тылын кэрэтин-уранын бэйэлэрин айымньыларыгар иҥэрбит биллиилээх суруйааччыларбыт, бөлүһүөктэрбит төрөөбүт-үөскээбит ытык сирдэригэр – Таатта улууһугар – илин эҥээр олохтоохторун кытта көрсүһэ, бар дьон санаатын истэ, сэһэргэһэ, олунньу 17 күнүгэр бара сырытта.
C.А. Новгородов төрөөбүтэ 120 сылыгар
Саха бастакы тыл үөрэхтээҕэ, бастакынан маассабай суругу-бичиги киллэрбит С.А.Новгородов төрөөбүтэ быйыл 120 сыла. Кини олунньу 13 күнүгэр 2-с Хатылы (Болтоҥо) нэһилиэгэр уон оҕоттон алтыһынан төрөөбүтэ. 120 сыл диэн киһи олоҕор саамай улахан суолталаах саас. Тоҕо диэтэххэ, айылҕа киһиэхэ лоп курдук итиччэ сыл олох олорон барар ис кыаҕы, күүһү, нэгири, быланы биэрэр. Бу 120 сыл икки улахан мөһүлгэ дэнэр, бачча сылга үрүҥ күн куйаарга 10 толору эргиири оҥорор. Күн 12 сылга биир эргиири оҥорорун мындыр өбүгэлэрбит бэрт өрдөөҕүттэн ыла кэтээн билбиттэр эбит. Дьэ, сүрдээх.
Италия. Ордугурҕаһыы. Үлэ.
Тохсунньу ый саҥатыгар Ил Түмэн депутата Айталина Афанасьева-Адамова опера үөскээбит дойдутугар Италияҕа ыҥырыллан, фестивальга ситиһиилээхтик кыттан кэллэ. Күндү ааҕааччылар, иллэрээ сыл Айталина Саввична уонна Александр Емельянов Италияҕа “Риголетто” операҕа истиигэ кыттыбыттарын туһунан суруйбуппун, баҕар, өйдүүргүт буолуо. Дьүүллүүр сүбэ элбэх тас дойду опера ырыһыаттарыттан ордорон, кинилэри талан ылбыта.
Кэпсэтиигэ кытыннылар:
Анна Дьячковская, Суорун Омоллоон аатынан Опера уонна балет театрын солистката.
Айталина Афанасьева-Адамова, Ил Түмэн депутата, опера ырыаһыта.
«Тылдьыт” хаһан тахсар?
Саха тылыгар билигин ханнык да таба суруйуу быраабылата үлэлээбэт буолбута хаһыс да сыла буолла. Ким хайдах сатыырынан-кыайарынан суруйа олоробут. Бу көстүү дириҥээн бардаҕына, сотору тыла суох хаалар кутталлаахпыт. Былырыын сайын дуу, күһүн дуу “кыымнар” “Гуманитарнай чинчийии институтун кытта кэпсэттибит, кинилэр аны кыһын Саҥа дьыл иннигэр саҥа таба суруйуу тылдьытын оҥорон таһаарыах буоллулар” диэн суруйбут этигит. Ол эбэтэр, тылдьыт билигин хайыы-үйэ бэлэм, тахсыбыт буолуохтаах этэ. Эһиги сымыйалаабыккыт дуу, институттар дуу...
Норуот тыйаатырдара – оҕолорго
«Наара суохтар» диэн аатынан саҕаламмыт СӨ Үүнэр көлүөнэтин тыйаатырын 20 сылыгар аналлаах «Норуот тыйаатырдара – оҕолорго» норуот тыйаатырдарын уонна драма кэлэктииптэрин икки ардыгар кэтэхтэн ыытыллар өрөспүүбүлүкэтээҕи көрүү-күрэс
БАЛАҺЫАННЬАТА
Тэрийээччилэр: СӨ Тыйаатыр үлэһиттэрин сойууһа (СТД), СӨ Үүнэр көлүөнэтин тыйаатыра.
Усулуобуйата:
100 киилэлээх тоҥ үүт
«Восток и Север» коммуникация ааҕыныстыбата уонна «Кыым» хаһыат көҕүлээһиннэринэн, олунньу 20 к. рекорд олохтонуо – 100 лиитирэ ынах үүтүн бүтэйдии тоҥоруохтара. Сахалар былыр-былыргыттан үүтү тоҥорор идэлээхпит. Маннык тоҥ үүт сыл аҥаарын устата буортуйбат, туһалаах эттиктэрин сүтэрбэт. Аныгы ирдэбилинэн «сойутуллубут үүт» икки эрэ суукка устата харайыллар, үгүс туһатын сүтэрэр диэн буолар. Үгэс курдук, тоҥ үүт дьоҕус кээмэйдээх гыныллар – муҥутаан 2 кг курдук. Оттон бу сырыыга бүтүн 100 киилэлээх тоҥ үүтү ылыахтара.
Күүстээх үлэ түмүгэ – ситиһии!
Өксөкүлээх Өлөксөй аатынан култуура киинигэр Төрөөбүт тыл уонна сурук-бичик күнүн бэлиэтиир дьоро киэһэ буолан ааста.
Бырааһынньыкка “Ийэ тыл” көҥүл түмсүү салайааччыта Е.П. Жирков “Ситим” медиа-бөлөх генеральнай дириэктэригэр, М.Н. Христофороваҕа, маассабай сурук-бичик тарҕаныытыгар киллэрбит кылаатын бэлиэтээн, махтанан туран, РФ Сибээскэ уонна маассабай коммуникацияҕа миниистирэ И.О. Щёголов илии баттааһыннаах “Бочуотунай грамотаны” туттарда.
Тыл туһугар туох оҥоһулларый
Биһиги өрөспүүбүлүкэбитигэр СӨ судаарыстыбаннай уонна официальнай тылларын, төрүт омуктар култуураларын, үгэс буолбут дьарыктарын, олохторун укулаатын тыыннаах хаалларарга, сайыннарарга улахан болҕомто ууруллар. Өрөспүүбүлүкэ үөрэҕин 200 кыһата оҕону нууччалыы тылынан үөрэтэр. Оттон Саха Өрөспүүбүлүкэтин уопсай үөрэхтээһинин 414 тэрилтэтигэр үөрэтии саха тылынан барар, ол аата, уопсай ахсаантан 67%-нын ылар. Сахалыы үөрэнээччилэр ылар ирээттэрэ уопсай ахсаантан – 47%. Маны таһынан улахан болҕомто аҕыйах ахсааннаах хотугу норуоттар тылларын, култуураларын сайыннарарга ууруллар.
“Тёрдуон” оннугар “түөрт уон”, эбэтэр Төрөөбүт тыл суолтата
Сахалыы тыллаах хаһыаттарга төрөөбүт тыл туһунан суруйуулары көтүппэккэ ааҕа сатыыбын. Бэйэм да санаабын балачча суруйбахтаан бэчээккэ таһаардым. Ону түмэн кыра да буоллар брошюра оҥорон таһаарар баҕалаахпын. Хас омук баар да соччо төрөөбүт тыл баар. Оттон саха тыла соҕотох. Билигин уһук хоту олорор норуоттар: эбээннэр, эбэҥкилэр уо.д.а. – бэйэлэрин төрөөбүт тылларыгар эмиэ болҕомто ууран эрэллэрин үөрэ истэбин. Кистэл буолбатах, 30-40 сыллааҕыта ити омуктар нуучча-саха тылынан эрэ кэпсэтэллэрэ. Билигин төрөөбүт тыл суолтатын өйдөөбүттэрэ кэрэхсэбиллээх. Улаханыттан-кыратыттан тутулуга суох, тыл болҕомтону эрэйэр.
|
|