Хамнас үрдээтэ
02_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copyБэрт соторутааҥҥа диэри Саха сиринээҕи бүддьүөт эйгэтигэр үлэлиир 13 800-чэ киһи тииһинэн олоруу алын кээмэйиттэн (прожиточный минимум) кыра хамнаһы аахсаллара. 2014 сыл т...
Биэнсийэ туһунан
74_copy_copy_copy_copy_copy_copyКэнники сүүрбэ сыл устата дойдубут экэниэмикэтэ сатаан сааһыламматаҕын түмүгэр, киһи күннээҕи аһыгар-таҥаһыгар тиийэр биэнсийэ тиһигэ эмиэ кыайан оҥоһуллубата. Ол иһин, би...
Сүрүн сирэй Олох Дьон

Сонуннар

Олунньу 13 күнэ – Төрөөбүт тыл уонна сурук-бичик күнэ!
28-12-2015 17-08 | Көрдүлэр: 8127
Төрөөбүт тыл уонна сурук-бичик күнүн көрсө, олунньу 13 күнүттэн 21 күнүгэр диэри Саха сирин тө...
Саҥа сокуон инбэлииттэри көмүскүө
28-12-2015 16-54 | Көрдүлэр: 4598
Ил Түмэн ХХ уочараттаах пленарнай мунньаҕар дьокутааттар А.Корякин уонна А.Атласова инбэлиит д...
Максим Аммосов сырдык кэриэһигэр
28-12-2015 16-37 | Көрдүлэр: 4831
“Ахсынньы 22 күнэ – саха норуотун устуоруйатыгар бэлиэ күн. Бу күн, 1897 сыллаахха саха судаар...
Тупсарыы сыл
28-12-2015 16-31 | Көрдүлэр: 19865
2016 сылы Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр «Нэһилиэнньэлээх пууннары тупсарыы сылынан биллэрэр туһунан”...
"Мандар ааҕыыларын" түмүктэриттэн
21-12-2015 17-38 | Көрдүлэр: 4330
Кэмпириэнсийэ пленарнай мунньаҕар тыл эппит салалта, учуонай эйгэ ытык дьоно, ыалдьыттар бука ...
Кыайыыны уhансыбыттар
12-11-2015 17-53 | Көрдүлэр: 5182
"КЫЫМ" норуот хаhыата уонна "Будь в курсе" информационнай мобильнай сыһыарыы көҕүлээһиннэр...
ИЯКН дириэктэрэ Г.Г.Торотоев
12-11-2015 17-48 | Көрдүлэр: 4376
М.К.Аммосов аатынан ХИФУ РФ хотугу норуоттарын тылларын уонна култууратын µ³рэтэр Институуту...
Сир сокуонун тула
12-11-2015 17-47 | Көрдүлэр: 5567
Сэтинньи 3 кµнµгэр Сунтаар Устьетыгар улуус Нэ´илиэктэрин ба´ылыктарын сэбиэтэ мустан, 2016 сы...
Тэрилтэлэр, урбаанньыттар бол±ойу²
12-11-2015 17-36 | Көрдүлэр: 4168
Нолуогу судургутуллубут систиэмэнэн (упрощенная система налогооблажения) т³лµ³н ба±арар, ол гы...
Ас-үөл сыанатынан үһүс миэстэлээхпит
08-10-2015 15-36 | Көрдүлэр: 3972
Тыыннаах сылдьарга сиэнэрэ булгуччулаах ыйдааҕы ас дьоҕус нобуора диэн өйдөбүл баар. Нууччалыы...
Петр Наумовы – “Я – гражданин” аакка!
08-10-2015 15-33 | Көрдүлэр: 2881
Хараҕынан бастакы курууппалаах инбэлиит, 65-с хаарын санныгар түһэрбит, Кыайыы 70 сылыгар анаа...
Муостабыт дьылҕата – Кытай инвестордарын илиитигэр?
08-10-2015 15-32 | Көрдүлэр: 3002
Өлүөнэни туоруур муоста дьэндэйэрин кэтэһээччи элбэх. Соторутааҕыта Санкт-Петербурга Росавтодо...
Сочига Арктиканы кэпсэтэллэр
08-10-2015 15-20 | Көрдүлэр: 2890
Сочига, бу дьыл алтынньы 5 к., Арктиканы сайыннарыы боппуруоһунан дьарыктанар судаарыстыба хам...
Өссө 10 оскуола
03-09-2015 20-11 | Көрдүлэр: 2964
СӨ Үөрэххэ министиэристибэтин тиһэх чахчыларыттан көрдөххө, күн бүгүн өрөспүбүлүкэ үрдүнэн уоп...
“Сибиир күүһэ” бигэргэннэ
03-09-2015 20-03 | Көрдүлэр: 2907
Бу күннэргэ премьер Д.Медведев “илин диэки” тардыллар гаас ситимин (ол иһигэр “Сибиир күүһүн”)...
* Бесплатно для абонентов СТК по всей РС(Я), (кроме ТП "Фристайл")

Күүстээх Бэппиирэй

02.05.2010 22:38 | Автор: Илья КОЛОСОВ | Көрдүлэр: 1233   
Печать
(Ааспыт үйэ 60-с сылларыгар эһэм Н.Е. Горохов-Дьаҕараабыс оҕонньор (1873-1983) кэпсээбитинэн).

— Саха былыргы күүстээхтэрэ хаһан эмэ алҕас тыатааҕыны кытта тутустахтарына хотторбот этилэр. Сэбиэскэй буолтун кэннэ эһэни кытта тутуһан баран хотторбокко тулуспут Бэппиирэй диэн Кулума дуу, Элгэс дуу киһитэ баарын истэрим. Бэппиирэй суруллар аатын умнубуппун, бэйэтэ уучча эрээри саҥарар саҥата олох саха эбитэ үһү. Бэйэтэ саастаах, оҕонньор киһи. Уруккута аҕабыыт дуу, атыыһыт дуу дииллэрэ. Күүстээх киһи. Бу киһи сэбиэскэйи кытта хара бастакыттан тапсыбатах. Тугу оҥорбутун билбэппин эрээри, киһини өлөрбүтэ диэбэт этилэр. Дьэ, бу киһи кыраасынайдартан саһан хаалар. Хаһыа да буолан биир үрэх уҥуор сир дьиэтэ (үүтээн) оҥостон бултаан, балыктаан олорбуттар. Бэппиирэй тимир бууйулланан (буулдьанан) ытар тэриэххэ (трехлинейка?) саалардааҕын биирин тыаҕа кистээн сытыарар, иккиһин илдьэ сылдьар эбит. Ону оҥочотугар көҥдөй дүлүҥҥэ кистээн сылдьара үһү.
Биирдэ халыҥ хаар түспүтүн кэннэ, хаһыа да буолан эһэ арҕаҕын булан бултаспыттар. Эһэ ыттарар кыах биэрбэккэ оҕонньор үрдүгэр саба түспүт. Оҕонньор уһун үргүлдьү этэрбэстээх, былааттаах, саҕынньахтаах сылдьара үһү. Эһэни өрө анньан охтубакка тутуһан сырыттаҕына, эһэтэ кини таҥаһын, ньилбэгин тырыта-хайыта тыыппыт. Хата, улаханнык хотуппатах. Дьорҕоот ааттаах дьоно бары куотан хаалбыттарыгар, биир саамай мөлтөҕүнэн ааҕыллар эрэ киһилэрэ хаалан эһэни сүгэнэн хайыта сынньан охторбут.
Ити курдук олордохторуна биир киһилэрэ күрээн хаалбыт. Ол киһилэрэ тиийэн дьонун тыллаан биэрбит. Кыраасынайдар элбэх буолан кэлэн дьиэлэрин таһыгар тоһуйан сыппыттар. Оҕонньор үрэх ортотугар устан кэлэн иһэн, дьиэтин таһыгар туора дьон баалларын билбит уонна турбутунан эрдинэн тиийэн кэлбит. Кыраасынайдар кинини тутан ылан «ити тоҕо туран эрэн эрдэҕин?» диэн ыйыппыттарыгар, «өлөрөр буоллахтарына сыыһа-халты ытан эрэйдээбэтиннэр диэн турбутум» диэн хоруйдаабыт. Оҕонньору тутан илдьэ барбыттар.

Дьаҕараабыс сэһэргээбит Бэппиирэйэ, арааһа, ол Порфирий Коновалов буолуон сөп курдук. Сааһа, дьарыга, сэбиэскэйи утарыыта, саһа сылдьыыта барыта сөп түбэһэр. Урут «эһэм ити туох киһитин туһунан кэпсээбитэй?» диэн бэркэ интэриэһиргээн хасыһа, билэ сатыырым.
Бу кэпсэнэр Порфирий Коноваловы үчүгэй да, куһаҕан да киһи диэн быһаччы сыана быһар кыах суох. Ол эрээри, норуотун устуоруйатыгар кэккэ суолу-ииһи хаалларан барбыт киһи эбит диэн кини олоҕун-дьылҕатын үөрэтэр, интэриэһиргиир сиэрдээх курдук.

Илья КОЛОСОВ,
 

Коновалов аҕабыыт диэн кимий?

02.05.2010 22:35 | Автор: Илья КОЛОСОВ | Көрдүлэр: 1690   
Печать

pop2Ааспыт үйэ 20-с сылларыгар Хотугу улуустарга Порфирий Николаевич Коновалов-Коновалов аҕабыыт киэҥник биллэр киһи этэ. Бу киһи туһунан уруккуну-хойуккуну бэркэ билэр, эколог Ньукулай Байдыттан ыйыталаспыппар манныгы кэпсээбитэ:
— Аҕабыыттары букатын биһирээбэт дьонум. Албыннара, арыгыһыттара, содурдара — хоту дойду дьоно бары да сөбүлээбэттэр. Былыргыттан быйылга диэри. Коновалов да олор ханыылара киһи.
Кини 1878 с. төрөөбүт.

Сиһилии...
 

Саха сайдарыгар саамай тоҕоостоох кэм

29.04.2010 23:29 | Автор: СУР | Көрдүлэр: 1853   
Печать
basЈріспүүбүлүкэбит сокуону оІорор уонна бэрэстэбиитэллээх былааґын салайааччыта, ол эбэтэр Ил Түмэн бэрэссэдээтэлэ В.Н. Басыгысов бүппэт түбүгүттэн кыл тыына түгэни булан «Кыым» ааҕааччыларыгар эҕэрдэтин тиэрдэр. Аҕабынан Ленскэй оройуонуттан, ийэбинэн Сунтаартан тірүттээхпин диир кини:

— Билигин гаас баайынан сураҕырбыт ЧайыІда — мин аҕам іттүбүнэн ібүгэлэрим тірүт-уус дойдулара. Эґэм сэттэлээх уолун, ол аата мин аҕабын, илдьэ ЧайыІдаттан Таас Ґрэххэ кэлэн олохсуйар. Ити холкуостааґын саҕана, аҕам сааґынан суоттаатахха, 1932 сыллаахха буолан тахсар. ЧайыІдаҕа эґэм икки уола, биир кыыґа хаалбыттар. Таас Ґрэх Сунтаар, онтон Садын оройуоннарыгар киирэ сылдьыбыта, ол кэнниттэн Ленскэй оройуонугар киирэн олордохпутуна алмаас кістін, дьэ, баччааІІа диэри Мииринэй оройуона буолбуппут.

Сиһилии...
 

«Саха снайперын» күүтэбит

27.04.2010 16:51 | Автор: Нутчина Туйаара | Көрдүлэр: 3097   
Печать
sn1-- Эһэм өлүөр диэри сэриилээх киинэни кыайан тулуйан көрбөт этэ Ытыыр этэ «Барытын сымыйанан көрдөрөллөр, сэрии диэн -- ханнык тылынан этиэн булбакка, биэс тарбаҕын сараппытынан түөһүн хастыы тардан сүрэҕин хостоон ылардыы илиитин киэр илгэрэ уонна – ынырык буоллаҕа-а ынырыык.. – диэмэхтиирэ. Түһээн наар сэриилэһэн тахсара түлэкэдийбит омунугар хараҕын муҥунан көрөн, көлөһүн-балаһын аллан хаһыытаан-уһуутаан, бу харбыалаһан оронугар олоро түһэрэ
Сиһилии...
 

Омоллоон олоҕо, ый ыһыаҕа

27.04.2010 16:38 | Автор: КЫЫМ.RU | Көрдүлэр: 2171   
Печать
shou

«Культурнай» шоу-бизнес

Дьокуускайга икки-үс сыл концерка сылдьыбытаххына тугу да сүүйтэрбэккин. “Дьэ, бүгүн эрэ”, “Бу сырыыга эрэ” диэн рекламаламмыттарын да иһин, концертар бэйэ-бэйэлэригэр игирэ курдук майгыннаһаллар. Биир артыыстар биир ырыаны эргит да, эргит, холбоо да, холбоо... Арай, афишаҕа “кыттыыны ылар” (судургутук “кытталлар” да диэххэ баара) артыыстар ааттарын бэрээдэгэ илин-кэлин уларыйар. Хайдахтаах курдук көрөөччүнү сэниэххэ сөбүй, биир ырыанан хас да сылы быһа айах тутар диэн?!
Сиһилии...
 

Ылыннарыылаах тыл. Эбэтэр саллаат хааһыта хаһаарымата хайдаҕый?

08.04.2010 19:05 | Автор: Василина ПОПОВА | Көрдүлэр: 2113   
Печать

sallaatХабаровскайга бэйэтигэр байыаннай городуокка сылдьан, сахалары кытта сэргэхтик көрсүбүппүт туһунан суруйан турабыт. Сулууспа, үөрэх, дьарык тигинэччи бара турара. Аны, саха саллааттара сулууспалыыр атын чаастарын тэҥнээн көрүөххэ диэн, Хабаровскайтан тэйиччи биир дьоҕус байыаннай чааһы таллым. Салалтаны кытта кэпсэтии эрдэ барбыта. Оптуобуһунан уонча эбэтэр пуойаһынан уонтан тахса чаас айаннаан, Солнечнай оройуон Лиан диэн сиригэр тиийиэхтээхпин.

Бу иннинэ ылааҥы күннэр турбут эбит буоллахтарына, дьэ, тыалыран-кууһуран, эбиитин киһи сототунан хаар түһэн, оптуобуһум тыраассатын сабан кэбистилэр. Инньэ гынан, Комсомольск-на-Амуре куоракка барар билиэккитин туттарыҥ диэн буолла. Кыһыйыам быатыгар, тимир суол билиэтэ эмиэ суох. Онон инчэҕэй хаар быыһынан дьиэбит диэки хаамтыбыт. Төһө уһуннук маннык туруон айбыт билэр.

Сиһилии...
 

Халлаантан түһэри кэтэһэн олорор сатаммат

08.04.2010 18:59 | Автор: Егор Николаев | Көрдүлэр: 2236   
Печать

svetlanaСветлана Николаевна Колодезникова Тааттаттан төрүттээх. Ытык Күөл гимназиятын 1999 с. СГУ юрист салаатын 2004 сыллаахха бүтэрбит. Байкаллааҕы ньиэп, гаас уонна хайа бырамыысыланнаһыгар экэниэмикэ салаатыгар үөрэммитэ. Билигин Саха сиринээҕи адвокаттар кэллиэгийэлэрин чилиэнэ.

Фантастиканы ааҕарын сөбүлүүр. А.К. Дойл Шерлок Холмс дедуктивнай ньыматын туохтааҕар да ордорор.

Олоҕор тутуһар девиһэ: барыта бэйэтин кэмигэр буолар.

Сөбүлээн истэр ырыаһыта – Лэгэнтэй.

Майгытынан олус холку, сымнаҕас, аһыныгас.

Сиһилии...
 

Саха саарына Иван Шадрин

08.04.2010 18:51 | Автор: Нина ГЕРАСИМОВА | Көрдүлэр: 2782   
Печать

«Кыым» хаһыатынан үөрэммитим


shadrinКини тыа сирин учууталын дьиэ кэргэнигэр төрөөбүтэ. Дьоно  үөрэҕи-билиини, үлэни өрө тутар, саҥаҕа-сонуҥҥа сэргэх, ону олоххо киллэрэ сатыыр  уһулуччу дьулуурдаах буоланнар, оҕолоро бары үрдүк үөрэҕи баһылаан, оччолорго сэдэх идэҕэ ситиһиилэнэн, сүҥкэн дьон, испэсэлиис, учуонай буола үүммүттэр.

Дьиэ кэргэн үгэһинэн, бэйэ-бэйэҕэ сыһыанынан саха ыалын маннык укулаата бигэтэ, эрэллээҕэ толору көстөр. Билигин даҕаны, кинилэр хаһыс да көлүөнэ, атын сыдьаан  аймахтарын кытта истиҥ-иһирэх сыһыаннара  ону туоһулуур. Дэлэҕэ Иван Петрович урууну-аймаҕы ытыгылыыр, маннык сыһыаны өрө тутар ураты дьоҕурун бииргэ үлэлиир омук киһитэ бэлиэтии көрүө, сыаналыа дуо?! Тоҕо диэтэххэ, маннык сыһыан биһиэхэ эмиэ сүтэн, төрөппүт оҕотун кытта сибээһэ быстан эрэр. Оттон саамай ынырык – ситим быстыыта.

Сиһилии...
 


Бу 115 сирэй 115 иһиттэн

Гороскоп

01_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy

2014 сыл гороскоба

Доруобуйа, күүс-кыах да тупсар сыла иһэр. Үтүө дьайыылаах уларыйыы тахсар сибикитэ улахан. Урукку сылларга холоотоххо, ыарахан таһаҕаһы бырахпыт курдук…

RSS-Лента