Бу сурук эрэдээксийэҕэ былырыын киирбитэ. Ол эрээри сурукка туһааннаах уорганнар хардалара кэлэ илик. Онон маннык таһааран эрэбит. Мин, тыа сирин боростуой олохтооҕо, оҕом инникитэ сарбыллыбытыттан хомойон, эмиэ да абаран суруйарга сананным. Кыра кыыспыт, 22 саастаах Екатерина Александровна Ананьева быйыл ыал буолан, балаҕан ыйыгар оҕолоно киирбитэ. Катя хирургическай отделениеҕа иһит сууйааччынан дэкириэккэ барыар диэри үтүө суобаһынан үлэлээбитэ. Онон балыыһаҕа үрдүттэн сылдьан, анаалыстарын туттарбыта. Иккитэ кутталлаах балаһыанньаланан, гинекологияҕа сыта сылдьыбыта. Быыһанарын диэки оҕотун улааппыт, бэйэтин кыра (малай) таастааххын диэбиттэр. Ол эрээри биир да быраас курдаттыы эпэрээссийэ оҥоһулларын сэрэппэтэҕэ, куоракка барарын-барбатын ыйытары нааданан аахпатахтар. Бэйэтэ быыһанарын кэтэһиннэрэн сытыарбыттар. Балаҕан ыйын 26 күнүгэр (болдьоҕо ити ый 23 күнэ) талыыта киирэн, сэттэ тарбах аһыллыар диэри ыалдьан, кыайан төрөөбөтөҕүн иһин нөҥүө күнүгэр “кесарево” эпэрээссийэтин оҥорбуттара. Инньэ гынан Катя Үөһээ Бүлүү роддомугар “кесаревонан” оҕоломмута.

Сылгыга суолу туоруур бокуойу биэрбэккэ, түҥнэри көтөн өлөрүүлэрэ кэмиттэн кэмигэр тахса турарын хаһыаттарга тахсар иһитиннэриилэр да кэрэһилииллэр. Хаарыан сылгыны суох оҥорон баран, ночоотун төлөһүөхтэрин билиминэ, сорохтор, төттөрүтүн, массыынабыт алдьанна диэн, төлөттөрөөрү дьирээлэһэр сурахтара иһиллэр. Маннык хартыына Арассыыйаҕа элбэх эбит. Кинилэргэ чуолаан сүөһү, коза түбэспит түбэлтэлэрэ баар. Оттон сылгы букатын да айылгытынан айылҕа оҕото эбээт. Кинини быанан-туһаҕынан баайан, куруук харах далыгар илдьэ сылдьар кыаллыбат. Ити гынан баран, баар-суох аһыыр, мэччийэр сирдэрэ нэһилиэнньэлээх пууннар чугастарыгар баар. Онон массыыналаахтар эрдэттэн сэрэнэн сылдьаллара булгуччу диэн ирдэниэхтээх этэ.

Хаһыаппыт 2012 с. 1 №-гэр «Аспытын астымматыбыт» диэн Кириэстээх балыыһатын ыарыһахтарын суруга тахсыбыта. Онно ыарыһахтар балыыһа аһылыгын астымматтарын, ыраах Аргентинаттан кэлбит, туох этэ буолара биллибэт этинэн аһаталлар диэн суруйбуттар этэ. Биһиги бу суругунан балыыһа кылаабынай бырааһа Л.А. Павловаҕа  тахса сылдьыбыппыт. Кини “биһиги киин  балыыһа ыыппыт бородууктатынан аһатабыт, бэйэбит тугу да ылбаппыт”, – диэбитэ. Биллэн турар, кини бу боппуруоһу быһаарааччы буолбатаҕа өйдөнөр.

Ханнык баҕарар эйгэҕэ көлүөнэ солбуһуга сайдыыны, саҥа тыыны кэрэһилиир. Ыччата суох норуот кэскилэ кэрэгэйин кэриэтэ, салайар систиэмэҕэ саҥа көлүөнэ дьон киирбэтэҕинэ, былааспыт улугуруута саҕаланар.

Егор Борисов дьаһалынан өрөспүүбүлүкэ салалтатыгар элбэх эдэр салайааччы кэллэ. Ол иһигэр доруобуйа харыстабылын миниистиринэн 1,5 сыллааҕыта Александр Васильевич Горохов анаммыта. Ол иннинээҕи миниистир В.Александров  дьыалаҕа-куолуга эриллэн, хайдах-туох дьылҕаланара өссө биллибэт. Уопсайынан даҕаны, миниистир дуоһунаһа кутталлаах дуоһунас кэккэтигэр киирдэ.

“Саха” НКИХ биэриилэрин икки арда биэстии мүнүүтэ буола-буола кыбытыллар рекламанан туолла. Муҥ саатар, үлэҕэ дуу, туох эрэ кэскиллээххэ дуу ыҥырар биир да биллэрии суоҕун кэриэтэ, барыта ырыа-тойук, кэнсиэр, бырааһынньык, шоу. Аҕыйахтыы мүнүүтэ буола-буола барыта эргийэн кэлэ турар. Ити курдук, суукка устата эргийэр рекламаҕа ол кэнсиэрдэригэр кыттыахтаах артыыстары барыларын салгыахтарыгар диэри көрөн баран, дьон-сэргэ кэнсиэргэ барбата да буолуо дии саныыбын. Олус элбэхтик хатыланыы, дьону сылатыы, ньиэрбэҕэ оонньооһун, төттөрүтүн, дьону тэйитэр айылгылаах.

Мин бэйэм 12 сыл устата нэһилиэк баһылыгынан үлэлээбит, билигин куорат дьаһалтатыгар үлэлии сылдьар киһи “баһылык маннык хаачыстыбалаах буолуохтаах” диэн санаабын кэпсээри гынабын. Баһылык, бастатан туран, киһи быһыытынан бары өттүнэн үчүгэй буолара наада. Ол кэннэ билиитэ-көрүүтэ, үөрэҕэ, идэтэ, үлэҕэ уопута, салайар дьоҕура учуокка ылыллыахтаах. Баһылык ырааҕы анаарар, дьулуһар, ситиһэр сыаллаах, улууһун-нэһилиэгин дьонун олоҕо-дьаһаҕа тупсарын туһугар бары кыаҕын биэрэн үлэлиирэ эрэйиллэр. Баһылык, итини таһынан, аныгы олохтон хаалбатах билиилээх-көрүүлээх уонна ону олох урукку үтүө үөрүйэхтэрин кытта ханыылыы тутан туһанар дьоҕурдаах буолуохтаах.

Куоракка олорбутум ыраатта эрээри, баччааҥҥа диэри биир тутаах суолга болҕомтобун уурбакка сылдьыбыт эбиппин. Биир доҕорум ыалдьыттыы кэлбитигэр, сахалыы сиэринэн бэрт өр олорон кэпсэтиигэ төһө чааскы чэйи испиппитин бэйэбит да билбэккэ хааллыбыт. Уулуссаҕа тахсан хааман иһэн, чэпчэтинэр кыһалҕа ыган кэлэн ыксаталаата. Ол күлүү буолбатах, киһи аһыыра уонна көҕүрэттэрэ – тыын боппуруос. Биһиги куорат киин өттүн барытын да кэрийэн, наадалаах сирбитин булбатыбыт.

Олунньу 10 кµнµгэр куоракка олорор Чурапчы тµмсµµтэ Айсен Сергеевич Николаевы кытта кірµстµлэр. Хас эмэ мэр быґаарбатах проблемаларын тула икки іттµттэн итийэн-кутуйан ірі кіті±µллэн туран хайаан да куораты тупсарыахха диэн сорунуулаах кэпсэтии са±аланна.

"Карьера" диэн тиэрмин быһаарыыта элбэх суолталаах. Латыын тылыгар carrus – тэлиэгэ, италиялыы тылтан carriera – “сүүрүү, олох суола” диэн тылбаастанар. Оттон "карьера" диэн тыл саамай тарҕаммыт суолтата – биирдэ талыллыбыт суолунан өрө тахсан иһии, холобур, боломуочуйаны, статуһу, ааты-суолу, былааһы, үбү-харчыны ылыы диэн. «Карьераны оҥостуу», биһиэхэ, туох-ханнык иннинэ, уопсастыбаҕа баһылыыр-көһүлүүр суолтаны, кыаҕырыыны уонна үрдүк дохуоту ылыыны кытта ситимнээх. Ол гынан баран карьераны сулууспанан, үлэнэн өрө тахсан иһии эрэ курдук көрөр тутах.