Хамнас үрдээтэ
02_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copyБэрт соторутааҥҥа диэри Саха сиринээҕи бүддьүөт эйгэтигэр үлэлиир 13 800-чэ киһи тииһинэн олоруу алын кээмэйиттэн (прожиточный минимум) кыра хамнаһы аахсаллара. 2014 сыл т...
Биэнсийэ туһунан
74_copy_copy_copy_copy_copy_copyКэнники сүүрбэ сыл устата дойдубут экэниэмикэтэ сатаан сааһыламматаҕын түмүгэр, киһи күннээҕи аһыгар-таҥаһыгар тиийэр биэнсийэ тиһигэ эмиэ кыайан оҥоһуллубата. Ол иһин, би...
Сүрүн сирэй Олох Криминал Кыыллыы быһыы

Сонуннар

Олунньу 13 күнэ – Төрөөбүт тыл уонна сурук-бичик күнэ!
28-12-2015 17-08 | Көрдүлэр: 8136
Төрөөбүт тыл уонна сурук-бичик күнүн көрсө, олунньу 13 күнүттэн 21 күнүгэр диэри Саха сирин тө...
Саҥа сокуон инбэлииттэри көмүскүө
28-12-2015 16-54 | Көрдүлэр: 4604
Ил Түмэн ХХ уочараттаах пленарнай мунньаҕар дьокутааттар А.Корякин уонна А.Атласова инбэлиит д...
Максим Аммосов сырдык кэриэһигэр
28-12-2015 16-37 | Көрдүлэр: 4837
“Ахсынньы 22 күнэ – саха норуотун устуоруйатыгар бэлиэ күн. Бу күн, 1897 сыллаахха саха судаар...
Тупсарыы сыл
28-12-2015 16-31 | Көрдүлэр: 19922
2016 сылы Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр «Нэһилиэнньэлээх пууннары тупсарыы сылынан биллэрэр туһунан”...
"Мандар ааҕыыларын" түмүктэриттэн
21-12-2015 17-38 | Көрдүлэр: 4337
Кэмпириэнсийэ пленарнай мунньаҕар тыл эппит салалта, учуонай эйгэ ытык дьоно, ыалдьыттар бука ...
Кыайыыны уhансыбыттар
12-11-2015 17-53 | Көрдүлэр: 5190
"КЫЫМ" норуот хаhыата уонна "Будь в курсе" информационнай мобильнай сыһыарыы көҕүлээһиннэр...
ИЯКН дириэктэрэ Г.Г.Торотоев
12-11-2015 17-48 | Көрдүлэр: 4382
М.К.Аммосов аатынан ХИФУ РФ хотугу норуоттарын тылларын уонна култууратын µ³рэтэр Институуту...
Сир сокуонун тула
12-11-2015 17-47 | Көрдүлэр: 5575
Сэтинньи 3 кµнµгэр Сунтаар Устьетыгар улуус Нэ´илиэктэрин ба´ылыктарын сэбиэтэ мустан, 2016 сы...
Тэрилтэлэр, урбаанньыттар бол±ойу²
12-11-2015 17-36 | Көрдүлэр: 4172
Нолуогу судургутуллубут систиэмэнэн (упрощенная система налогооблажения) т³лµ³н ба±арар, ол гы...
Ас-үөл сыанатынан үһүс миэстэлээхпит
08-10-2015 15-36 | Көрдүлэр: 3978
Тыыннаах сылдьарга сиэнэрэ булгуччулаах ыйдааҕы ас дьоҕус нобуора диэн өйдөбүл баар. Нууччалыы...
Петр Наумовы – “Я – гражданин” аакка!
08-10-2015 15-33 | Көрдүлэр: 2886
Хараҕынан бастакы курууппалаах инбэлиит, 65-с хаарын санныгар түһэрбит, Кыайыы 70 сылыгар анаа...
Муостабыт дьылҕата – Кытай инвестордарын илиитигэр?
08-10-2015 15-32 | Көрдүлэр: 3007
Өлүөнэни туоруур муоста дьэндэйэрин кэтэһээччи элбэх. Соторутааҕыта Санкт-Петербурга Росавтодо...
Сочига Арктиканы кэпсэтэллэр
08-10-2015 15-20 | Көрдүлэр: 2895
Сочига, бу дьыл алтынньы 5 к., Арктиканы сайыннарыы боппуруоһунан дьарыктанар судаарыстыба хам...
Өссө 10 оскуола
03-09-2015 20-11 | Көрдүлэр: 2968
СӨ Үөрэххэ министиэристибэтин тиһэх чахчыларыттан көрдөххө, күн бүгүн өрөспүбүлүкэ үрдүнэн уоп...
“Сибиир күүһэ” бигэргэннэ
03-09-2015 20-03 | Көрдүлэр: 2910
Бу күннэргэ премьер Д.Медведев “илин диэки” тардыллар гаас ситимин (ол иһигэр “Сибиир күүһүн”)...
* Бесплатно для абонентов СТК по всей РС(Я), (кроме ТП "Фристайл")

Кыыллыы быһыы

24.05.2013 14:47 | Автор: Кыым | Көрдүлэр: 4224   
Печать

6548_copy_copy2011 сыл кулун тутар саІатыгар киґи ійүгэр баппат иэдээннээх быґыы буолан ааспыта. Аҕыс туомнаах дьыаланы арыйан аахпытым, алта ыччат туох да буруйа суох киґини түөрт чаас устата сынньана-сынньана, дьүүлэ-дьаабыта биллибэт буолуор диэри кэбилээн («кэбилээн» да буолуо дуо), дьүґүнэ-бодото биллибэт буолуор диэри кырбаан ілірбүттэрин (киґи кыайан тулуйан кірбіт хаартыската дьыалаҕа тиґиллэ сылдьара) ааҕан баран, санаам буолан сатаан суруйбакка сырыттым Туох-ханнык санаалаах дьон элбэх буолан соҕотох киґини, буолаары буолан, биир дойдулаахтара, бэркэ билэр киґилэрин, үс оҕо амарах аҕатын, ыал тапталлаах кэргэнин, үірэппит учууталларын ыттыы кырбаан ілірбүттэрэ – киґи ійүгэр-санаатыгар баппат дьыала.

Тарасов Далырга тіріібүт, ол эрээри Дүллүкүгэ ыал буолан олорбут. Өлөр быата тардан эбитэ дуу, ол күн Далырга кэлбит.

ОІорбут буруйун боруостууругар 1992 с.т. уол (А.) 8 сылга  кытаанах эрэсиимнээх холуонньаҕа (2011 сыллаахха тутуллубут күнүттэн ааҕан) ыытыллыбыт. Ол аата, буруйун билиммэтэр да бу киґи 6 сылынан кэлэр курдук буолар. 1987 с.т. иккис уол (Б.) бириигэбэрэ тахсыбыт күнүн ааҕан туран, аҕыс сылга ууруллан, хаайыыга барбыт. Буруйун толору билиммит. 1990 с.т. (В.) үһүс уол бириигэбэр тахсыбыт күнүттэн сэттэ сылга хаайыыга ууруллубут. Ол эрээри буруйун сорҕотун эрэ билиммит. Суукка кірдірүү биэрэртэн аккаастаммыт. 1992 с.т. (Г.) төрдүс уол эмиэ бу курдук, 7 сылга «хаайыы иччитэ» буолбут. 1993 с.т. бэһис уол (Д.) буруйун толору билиммит. 1992 с.т. (Е.) алтыс уол киґини кыратык кырбаспытын, ілүір диэри кырбаабатахтарын туґунан эппит. Ол эрээри иккиэн икки сыл кэтээн кірір болдьоххо, бэрээдэги кэспэттэригэр эбээґинэстээн туран хаалларбыттар. (Биллэр төрүөтүнэн буруйдаахтар ааттарын көннөрү буукубанан суруйдубут).

 

Ол ыар күн

Сааскы ылааІы саҕаланыыта биир күн Иванов бас билэр дьиэтигэр уолаттар кірсүспүччэ  арыгылаабыттар, аґаабыттар-сиэбиттэр. Бастакы бытыылка кэнниттэн Илларионов киирэн утуйан хаалар. Атыттар аґаан-сиэн аймана олорор кэмнэригэр тастан ілүү болдьохтоох Тарасов киирбит. Дьиэ хаґаайына “дьиэҕэ киирэн кэтэс” диэбитин эрэ иґин киирэн биэрэн, былаҕайга былдьаппыт.

Б. уруккуттан сібүлээбэтин биллэрэн, үүрэ сатаан сирэйгэ охсубут. А. аҕабын сымыйанан «сылгыны уоран сиэбит» диэн сураҕы тарҕаппыккын диэн сылтахтанан, баайсан киирэн барбыт. Тарасов  оннук сураҕы тарҕаппатаҕын быґааран баран тахсаары гыммытын, Б. дьиэттэн таґаарбакка тутан ылан, туох да сылтаҕа суох  үстэ сутуругунан түіскэ охсуолаабыт, ыарыытыттан тіІкійін турар киґини сутуругунан сирэйгэ биэртэлээбит. Д. кыттыґан сирэйгэ-ойоҕоско саайталааччы буолбут. А. сирэйгэ охсубутуттан муостаҕа охто сытар киґини аны искэ тэбиэлээбитинэн барбыттар. Манна астыммакка, А. атыттарга «кыттыґыІ!» диэн хамаанда биэрбитигэр «ытырыык ыттар» бары саба түґэн кырбаґаллар. Бэйэтэ сыбаабыра уга тостуор диэри Тарасовы тібіҕө саайар. Оттон Тарасов муІнаах: «БүтүІІүтүүй, сирэйбин тыытымаІ», -- диэн кірдіґі сатыыр. А. уонна Г. сонун саҕатыттан ылан, таґырдьа соґон таґаараллар. Бу икки ардыгар сынньалаІнарыгар биирдии курууска пиибэни иґэн баран, салгыы, аны, таґырдьа тахсан хаарга булкуйа сылдьан кырбыыллар. Ааттаґа-кірдіґі сатыыр киґини истэ да барбакка, астыныахтарыгар диэри ибили сынньыбыттарын кэннэ Б.: «Сіп буолуо, дьиэҕэ киллэрэн кэбиґиІ!» -- диэн уолаттары соруйар. Јйүн сүтэрбит Тарааґабы дьиэҕэ соґон киллэрэллэр. Јйдөнөн баран: «Бырааттар, бырастыы гыныІ, баґаалыста, бүтүІ эрэ», -- диэн кірдіґііччү буолбутугар ыттыйбыт Е.: «Биґиги эйиэхэ быраат буолбуппут дуо?!» диэн баран сирэйгэ саайталыыр. «Сыыґа эттим, алҕас саІаран кэбистим», -- диэбитин истэ да барбаттар. А. кыыґырбыттыы туттан олорон: «Өссі да ійдіні иликкин дуу?!» -- диэн үгэргээґиннээх буолбут.

Бу кэмІэ дьиэлээх хаґаайын, дьэ, дьиэтигэр киирэр. Киирэн да, улаханы эппэт, сымыйанан соґуйбут киґи курдук туттан туран: «Хайа, бу туох ааттаах кырбаатыгыт, тыытымаІ», -- эрэ диир. Онно А.: «Бүт, саІарыма, бэйэтэ сыыґалаах, бэйэбит быґаарсыахпыт», -- диэн, саба саІаран кэбиґэр. Айахха бэрдэрэн, тугу да саІарар кыаҕа суоҕуттан дьиэтин муостата хаан буолбутун кірін кырбана сытар Тарааґапка: «Мантыгын сууйаар», -- диэн дьаґайааччы буолар. Тарасов кіміліґүі дии санаан: «Дьиэбэр илдьэн биэр эрэ», -- диэн кірідіспүтүгэр туох да буолбатаҕын курдук «ынах кірдүүбүн» диэн аккаастыыр. Уонча мүнүүтэ пиибэ исиґэн баран хотоІІо хаампыта буолан тахсан барар. А. салгыы кырбыыр санаалаах: «Хайа, ійдіітүІ дуо?!» -- диэн ыйыппытыгар «ійдіітүм» диэбитин кэннэ эмиэ бары тікүнүтэ сылдьан кырбыыллар.  Кырбанан, ій-мэй буолан, нэґиилэ сытар киґини иккистээн таґырдьа соґон таґаараллар. Үс киґи дьиэҕэ пиибэ иґэ хаалбыт. Түннүгүнэн кірдіхтірүнэ, А. уонна Е. кытта дьиэ ойоҕоґугар сытар киґини кырбыы тураллар үһү. Таґырдьа  кырбаан бүтэн дьиэҕэ киирбиттэрин кэннэ дьиэлээх хаґаайын «хотонуттан» дьэ киирэр уонна: «Кырбаан бүтүІ, киґини іліріірү гынныгыт», -- диэн кыыґырбыта буолар. Бу бириэмэҕэ таґырдьа дьон салгыы кырбыы хаалбыттар. Ол аата солбуґа сылдьан, уочаратынан, сынньана-сынньана кырбаабыттар! Таґырдьа кырбанан, бүттэтэ суох сирэйдээх, хаан-билик буолбут Тарасовы ійүн сүтэрбитин кэннэ биирдэ В. уонна Д. буолан хонноҕун анныттан ылан, дьиэҕэ киллэрэн оґох аттыгар быраҕаллар.

Кырбыылларын быыһыгар сынньатан ыла-ыла хаан буолбут муосталарын сууйтараллар. Тарасов муІнаах сууйдахпына, баҕар, ыытыахтара дии санаан, сууйан муІнанар. Дьиэлээх хаґаайын бу кырбааґын устата дьиэтигэр үс тігүл киирэ сылдьыбыт, ол аата түірт тігүл «хотонугар» тахсан киирбит.

Кырбааһынтан тыына быстыбыт

Јр кэм устата кырыктаах санаалаах, ыттыы быґыытыйбыт урдустар хаста да тіхтүрүйэн туран иґирдьэнэн-таґырдьанан соґо сылдьан кырбаабыттарын түмүгэр Тарасов уІа, хаІас ойоҕосторугар, иґин іріҕітүн эркинигэр хаан турар; иґин сымнаҕас бүрүіґүнүн солотон, иґигэр хаана барар; таала хайдан, синньигэс уонна суон оһоҕосторун, итирин ардыларынааҕы тымырдара быґа баран, элбэхтик хаана барар (кутуллан). Иґэ-үөһэ бүттэтэ суох буолан, оґоҕосторун тымырдара бүілэнэн, устунан сытыйан, үс хонон баран Бүлүү куоратын балыыґатыгар эппэрээссийэ кэннэ бу Орто дойдуттан ілін туораахтаабыт.

P.S. А. быґаарыытыгар, кини кырбааґыныттан Тарасов ілір кыаҕа суоҕун, аҕыйахта эрэ охсуолаабытын, үүрэ сатаабытын үрдүнэн Тарасов барбатаҕын, куттаары тібітүгэр сыбаабыранан саайбытын, онто тосту барбытын туґунан кэпсээбит. Е. кытта Тарасовы дьиэтигэр илдьээри таґаарбыттарыгар суолга охтон хаалбытын туґунан эппитэ дьыалаҕа тиґиллэ сылдьар. Б. “куоракка дьыалалаахпын” диэбитин иґин, кинини кистиир инниттэн сымыйа кірдірүүнү биэрэн, сылтан ордук хаайыллан олорбутун, силиэдэбэтэлгэ буруйа суоҕун эппитин киґитэ истэ барбатаҕын  туґунан кэпсээбит.

В. туоґу буолан доппуруоска быґаарыы биэрбитинэн, 6 бытыылка пиибэлээх Ивановка мустубуттар. Сорох атастарын тіліпүіннээн ыІырбыттар. Бастакы сүбэлэґиигэ испиискэни тардан таґааран (сэрэбиэйинэн), Е. буруйу бэйэм оҥордум диэри гыммытын кини бэйэтигэр ылыммытын туґунан кэпсээбит.

 

Ыспыраапка

Бу дьыалаҕа 4 уол 111 ыстатыйа 4 чааґынан сууттанан анаммыт накаастабылларын толоро ыытыллыбыттара. Онтон икки уол 112 ыстатыйа 2 чааґын «г» пуунунан бириигэбэрдэммиттэрэ.

111 ыстатыйа

Доруобуйаҕа ыарахан эмсэҕэлээґини соруйан оІоруу

  1. Доруобуйаҕа киґи олоҕор кутталлаах гына ыарахан эмсэҕэлээґини соруйан оІоруу, эбэтэр кірбіт, саІарбат, истибэт буолууга тиэрдии, эбэтэр хайа эрэ уорган суох буолуутугар тиэрдии биитэр уорганы үлэлээбэт оІоруу, эбэтэр оҕо түґүүтүгэр, уйулҕа кэґиллиитигэр, наркоманиянан биитэр токсикоманиянан ыалдьыыга тиэрдии, эбэтэр сирэйи-хараҕы оспот гына кэбилээґин, эбэтэр уопсай үлэлиир дьоҕур үс гыммыт биирин ір кэмІэ сүтэрэргэ тиэрдии, эбэтэр идэнэн үлэлиир дьоҕур толору сүтүүтүгэр билэ-билэ тиэрдии, - икки сылтан аҕыс сылга диэри болдьоххо кіІүлэ быґыллар.
  2. Бу дьайыылары:

а) кимиэхэ эмэ эбэтэр кини чугас дьонугар сыґыаннаан, бу киґи сулууспалыыр үлэтин эбэтэр уопсастыба иннигэр толорор кэмигэр;

б) эмсэҕэлэнээччини утары кырыктаахтык, атаҕастабыллаахтык, эрэйдээн-муІнаан, ону тэІэ буруйдаахха бэйэтин кімүскэнэр кыаҕа суоҕа кістін турар киґиэхэ сыґыаннаан;

в) дьоІІо барытыгар кутталлаах ньыманан;

г) наймыынан;

д) күлүгээннии санааттан;

е) омугунан, араасанан, итэҕэлинэн арааран абааґы кірүү эбэтэр істүйүү матыыбыгар олоҕуран;

Ж) эмсэҕэлэнээччи уорганын эбэтэр этин-сиинин туґанар сыалтан оІоруу, - үс сылтан уон сылга диэри болдьоххо кіІүлү быґыынан накаастанар.

3. Бу ыстатыйа бастакы эбэтэр иккис чаастарыгар кірүллүбүт дьайыылар:

а) біліҕүнэн, эрдэттэн киксэн эбэтэр тэриллиилээх біліҕүнэн;

б) икки эбэтэр хас да киґиэхэ сыґыаннаан;

в) хас да тігүллээн эбэтэр бу Кодекс 105 ыстатыйатынан кірүллэр ілірүүнү урут эмиэ оІорбут оІорбут буоллаҕына, бу киһи биэс сылтан уон икки сылга диэри болдьоххо кіІүлү быґыллар.

4. Бу ыстатыйа бастакы, иккис эбэтэр үґүс чаастарыгар кірүллүбүт дьайыылар эмсэҕэлэнээччини сэрэҕэ суохтан ілірүүгэ тиэрпит буоллахтарына, - биэс сылтан уон биэс сылга диэри болдьоххо кіІүлү быґыынан накаастаналлар.

112 ыстатыйа

Доруобуйаҕа орто, ыар эмсэҕэлээґини соруйан оІоруу

  1. Киґи олоҕор куттала суох уонна бу Кодекс 111 ыстатыйатыгар кірүллэр содуллары таґаарбатах, ол гынан баран ір кэмІэ доруобуйаны айгыраппыт эбэтэр үлэлиир дьоҕур үс гыммыт бииригэр тиийбэт гына сүтэриигэ тиэрпит, доруобуйаҕа орто эмсэҕэлээґини соруйан оІоруу буоллаҕына, үс ыйтан алта ыйга диэри болдьоххо хаайыы эбэтэр үс сылга диэри кіІүлэ быґыллар.
  2. Бу дьайыы:

а) икки эбэтэр онтон да элбэх киґиэхэ сыґыаннаан;

б) киґиэхэ эбэтэр кини чугас дьонугар сыґыаннаан, бу киґи сулууспалыыр эбээґинэґин эбэтэр уопсастыба иннигэр иэґин толорор кэмигэр;

в) эмсэҕэлэнээччини утары кырыктаахтык, атаҕастабыллаахтык эбэтэр эрэйдээн-муІнаан, ону тэІэ кімүскэнэр кыаҕа суоҕа кістін турар киґиэхэ;

г) біліҕүнэн, эрдэттэн киксибит эбэтэр тэриллиилээх біліҕүнэн;

д) күлүгээннии санааттан;

е) омугунан, араасанан, итэҕэлинэн абааґы кірүү эбэтэр істүйүү матыыбыгар олоҕуран;

ж) хас да тігүллээн эбэтэр урут доруобуйаҕа ыарахан эмсэҕэлээґини соруйан оІорбут, эбэтэр бу Кодекс 105 ыстатыйатыгар сөп түбэһэр гына ілірбүт киґи буоллаҕына - биэс сылга диэри кіІүлэ быґыллар.

Кылаана, Үөһээ Бүлүү

 

 



Доҕоттор кэпсээ

Гороскоп

01_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy

2014 сыл гороскоба

Доруобуйа, күүс-кыах да тупсар сыла иһэр. Үтүө дьайыылаах уларыйыы тахсар сибикитэ улахан. Урукку сылларга холоотоххо, ыарахан таһаҕаһы бырахпыт курдук…

RSS-Лента