Хамнас үрдээтэ
02_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copyБэрт соторутааҥҥа диэри Саха сиринээҕи бүддьүөт эйгэтигэр үлэлиир 13 800-чэ киһи тииһинэн олоруу алын кээмэйиттэн (прожиточный минимум) кыра хамнаһы аахсаллара. 2014 сыл т...
Биэнсийэ туһунан
74_copy_copy_copy_copy_copy_copyКэнники сүүрбэ сыл устата дойдубут экэниэмикэтэ сатаан сааһыламматаҕын түмүгэр, киһи күннээҕи аһыгар-таҥаһыгар тиийэр биэнсийэ тиһигэ эмиэ кыайан оҥоһуллубата. Ол иһин, би...
Сүрүн сирэй Олох Айылҕа Хайдах саас, сайын, күһүн буолуой?

Сонуннар

Олунньу 13 күнэ – Төрөөбүт тыл уонна сурук-бичик күнэ!
28-12-2015 17-08 | Көрдүлэр: 8117
Төрөөбүт тыл уонна сурук-бичик күнүн көрсө, олунньу 13 күнүттэн 21 күнүгэр диэри Саха сирин тө...
Саҥа сокуон инбэлииттэри көмүскүө
28-12-2015 16-54 | Көрдүлэр: 4590
Ил Түмэн ХХ уочараттаах пленарнай мунньаҕар дьокутааттар А.Корякин уонна А.Атласова инбэлиит д...
Максим Аммосов сырдык кэриэһигэр
28-12-2015 16-37 | Көрдүлэр: 4820
“Ахсынньы 22 күнэ – саха норуотун устуоруйатыгар бэлиэ күн. Бу күн, 1897 сыллаахха саха судаар...
Тупсарыы сыл
28-12-2015 16-31 | Көрдүлэр: 19807
2016 сылы Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр «Нэһилиэнньэлээх пууннары тупсарыы сылынан биллэрэр туһунан”...
"Мандар ааҕыыларын" түмүктэриттэн
21-12-2015 17-38 | Көрдүлэр: 4322
Кэмпириэнсийэ пленарнай мунньаҕар тыл эппит салалта, учуонай эйгэ ытык дьоно, ыалдьыттар бука ...
Кыайыыны уhансыбыттар
12-11-2015 17-53 | Көрдүлэр: 5172
"КЫЫМ" норуот хаhыата уонна "Будь в курсе" информационнай мобильнай сыһыарыы көҕүлээһиннэр...
ИЯКН дириэктэрэ Г.Г.Торотоев
12-11-2015 17-48 | Көрдүлэр: 4370
М.К.Аммосов аатынан ХИФУ РФ хотугу норуоттарын тылларын уонна култууратын µ³рэтэр Институуту...
Сир сокуонун тула
12-11-2015 17-47 | Көрдүлэр: 5561
Сэтинньи 3 кµнµгэр Сунтаар Устьетыгар улуус Нэ´илиэктэрин ба´ылыктарын сэбиэтэ мустан, 2016 сы...
Тэрилтэлэр, урбаанньыттар бол±ойу²
12-11-2015 17-36 | Көрдүлэр: 4162
Нолуогу судургутуллубут систиэмэнэн (упрощенная система налогооблажения) т³лµ³н ба±арар, ол гы...
Ас-үөл сыанатынан үһүс миэстэлээхпит
08-10-2015 15-36 | Көрдүлэр: 3967
Тыыннаах сылдьарга сиэнэрэ булгуччулаах ыйдааҕы ас дьоҕус нобуора диэн өйдөбүл баар. Нууччалыы...
Петр Наумовы – “Я – гражданин” аакка!
08-10-2015 15-33 | Көрдүлэр: 2875
Хараҕынан бастакы курууппалаах инбэлиит, 65-с хаарын санныгар түһэрбит, Кыайыы 70 сылыгар анаа...
Муостабыт дьылҕата – Кытай инвестордарын илиитигэр?
08-10-2015 15-32 | Көрдүлэр: 2995
Өлүөнэни туоруур муоста дьэндэйэрин кэтэһээччи элбэх. Соторутааҕыта Санкт-Петербурга Росавтодо...
Сочига Арктиканы кэпсэтэллэр
08-10-2015 15-20 | Көрдүлэр: 2884
Сочига, бу дьыл алтынньы 5 к., Арктиканы сайыннарыы боппуруоһунан дьарыктанар судаарыстыба хам...
Өссө 10 оскуола
03-09-2015 20-11 | Көрдүлэр: 2957
СӨ Үөрэххэ министиэристибэтин тиһэх чахчыларыттан көрдөххө, күн бүгүн өрөспүбүлүкэ үрдүнэн уоп...
“Сибиир күүһэ” бигэргэннэ
03-09-2015 20-03 | Көрдүлэр: 2899
Бу күннэргэ премьер Д.Медведев “илин диэки” тардыллар гаас ситимин (ол иһигэр “Сибиир күүһүн”)...
* Бесплатно для абонентов СТК по всей РС(Я), (кроме ТП "Фристайл")

Хайдах саас, сайын, күһүн буолуой?

23.04.2013 14:59 | Автор: Кыым | Көрдүлэр: 2637   
Печать

777875Муус устар 7-гэр Былаҕачыанайап күнэ буолан ааста. Бу күнүнэн сылык кырдьаҕастар сааһы билгэлииллэр. Кыһыммыт олус уһуннук тымныйда, сааспыт Былаҕачыанайап саҕана биирдэ кыратык ириэрдэ. Бу кэмҥэ дьылы туллук хаара, тураах хаара диэн былыттаах, хаардыыр күннэр буолуохтаахтара эмиэ мэлийдэ. Кыһын тымныы, олус 50-тан да тахсыбатар, уһуннук тымныйан, сирин ирбэт тоҥҥо диэри тоҥордоҕо. Айылҕаны кэтээн көрөөччүлэр “кураан сайын кэлэр” диэн хаһыакка суруйдулар. Саас туллук үөрүн көрбүт киһи баара биллибэт. Биһиги, булчуттар, кэтэһэр куспут эмиэ аҕыйах буолар чинчилээх.

Ыам ыйын ортотугар диэри ылбат-биэрбэт ыраас күннэр тураннар, ириэрэ-ириэрэ тоҥорон, уутун көтүтэр буолла. Кэнчээри, ача күһүн тахсыбатах буолан, сүөһү-сылгы мэччийэр ото өтөр үүммэт, саас кэлбитэ да биллибэт туруктаах. Аҕыйах куспут өрүстэринэн, баһаар барбыт уулаах үрэхтэринэн ааһыаҕа. Ото бүппүт сүөһүлээх, сылгылаах дьон, мэччирэҥи кэтэһэн сыһыыга ынах сүөһүнү, сылгыны эрдэ ыытаары, эрэйи көрөргүт буолуо.

Ыам, бэс ыйдарыгар  бэрт дуона суох быстах ардах түһүөн сөп. Оттон от ыйа олох ардаҕа суох, кураан, куйаас буолуо. Быйыл хаһыҥ түһэрэ биллибэт. Үөн сиэбит тыалаах нэһилиэк дьоно -- дьэдьэни, баһаар баран, куруҥнаах сирдэргэ моонньоҕону үргүөхтэрэ. Саамай сытайан үөскүүр аһыҥабыт илин эҥээр алаастарыгар күннээн үөскүө, арай кыһын сирдэрин арыйбыт, айылҕаны эмтээбит сирдээх дьон быыһаныахтара Нэһилиэк аайы баар үрэхтэр, сүрүннээн, оту биэриэхтэрэ. Саас сэрэнэн өртөөбүт дьон ыраас, үчүгэй оту ылыахтара. Күһүн уһаан, атырдьах, балаҕан ыйдарыгар оттуур ыраас күннэр туруохтара.

Арай... Барыта ыараханын суруйдум. Түүл түһээтим ээ... Сайын төрөөбүт дойдубар – Чурапчыга сылдьабын. Оттуур үрэхпэр икки хара тыатынан уу бөҕөтө кэлбит, сотору ааһан, кииним түспүт Кэтит сайылыгар тиийдим. Оҥолох-чоҥолох барыта туолбут, онтон арҕаа күөл туолан, көҕөн кус көччөх киллэрбитэ көппүттэр, кус бөҕөтө мустубут!!!

 

Хайдах буолабыт, тугу дьаһанабыт?

  1. Саха киһитэ ынаҕын-сылгытын эспэт туһугар дулҕалаан, былахтаан, илиинэн да оттоон сыл тахсар отун булуохтаах. Алааскытын, оттуур сиргитин күрүөлээҥ, саас ыраастааҥ, сиргитин аһатыҥ. Баҕар, балысхан ардах хабан, от бөҕө үүнүө.
  2. Нэһилиэктэргэ дулҕалаах сирдэри астарбакка эрэ илдьи сыстаран, ходуһаны кэҥэтэргэ үлэтэ ыытыҥ. Хас биирдии ходуһалаах киһи сирин күрүөлүүрүн ирдээҥ.
  3. Өлүөнэ өрүскэ быйыл син биир уу кэлиэ. Муус халыҥаабытынан, кумах мустан, уу чычааран, харыы тахсар куттала улахан. Харыыны бириэмэтигэр суох гымматахха, улахан ночоот тахсар туруктаах.
  4. Андыны көҥүллүүллэрэ буоллар, быйыл саас анды түһэн ааһыа этэ, ити кэмҥэ куйаас күннэр туруохтара. Куһу – ыам ыйын 12-22 диэри, андыны бэс ыйын 1-3 күннэригэр көҥүллүүллэрэ сөп.
  5. Нэһилиэк аайы Тунал ыһыахта ыһыҥ. Ыһыаҕы эр киһинэн, олохтоох кырдьаҕаһынан алҕатыҥ. Хайаан да кымыстаан, байтаһын сылгы этинэн дьону күндүлээҥ, элбэх ыалдьытта ыҥырыҥ -- ийэ айылҕа үөрдэҕинэ, уон оччонон илгэнэн-быйаҥынан төлүө. Сүрүнэ – санаарҕаамаҥ, күлэ-үөрэ сылдьыҥ, айылҕа да аһыллар кэмнээх, түүл да илэ туолуон сөп!!!

 

                                                                                                     Андрей Варламов.



Доҕоттор кэпсээ

Гороскоп

01_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy

2014 сыл гороскоба

Доруобуйа, күүс-кыах да тупсар сыла иһэр. Үтүө дьайыылаах уларыйыы тахсар сибикитэ улахан. Урукку сылларга холоотоххо, ыарахан таһаҕаһы бырахпыт курдук…

RSS-Лента