Хамнас үрдээтэ
02_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copyБэрт соторутааҥҥа диэри Саха сиринээҕи бүддьүөт эйгэтигэр үлэлиир 13 800-чэ киһи тииһинэн олоруу алын кээмэйиттэн (прожиточный минимум) кыра хамнаһы аахсаллара. 2014 сыл т...
Биэнсийэ туһунан
74_copy_copy_copy_copy_copy_copyКэнники сүүрбэ сыл устата дойдубут экэниэмикэтэ сатаан сааһыламматаҕын түмүгэр, киһи күннээҕи аһыгар-таҥаһыгар тиийэр биэнсийэ тиһигэ эмиэ кыайан оҥоһуллубата. Ол иһин, би...
Сүрүн сирэй Сонуннар Тиһэх сонуннар Биэнсийэ туһунан

Сонуннар

Олунньу 13 күнэ – Төрөөбүт тыл уонна сурук-бичик күнэ!
28-12-2015 17-08 | Көрдүлэр: 7412
Төрөөбүт тыл уонна сурук-бичик күнүн көрсө, олунньу 13 күнүттэн 21 күнүгэр диэри Саха сирин тө...
Саҥа сокуон инбэлииттэри көмүскүө
28-12-2015 16-54 | Көрдүлэр: 4043
Ил Түмэн ХХ уочараттаах пленарнай мунньаҕар дьокутааттар А.Корякин уонна А.Атласова инбэлиит д...
Максим Аммосов сырдык кэриэһигэр
28-12-2015 16-37 | Көрдүлэр: 4339
“Ахсынньы 22 күнэ – саха норуотун устуоруйатыгар бэлиэ күн. Бу күн, 1897 сыллаахха саха судаар...
Тупсарыы сыл
28-12-2015 16-31 | Көрдүлэр: 15257
2016 сылы Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр «Нэһилиэнньэлээх пууннары тупсарыы сылынан биллэрэр туһунан”...
"Мандар ааҕыыларын" түмүктэриттэн
21-12-2015 17-38 | Көрдүлэр: 3844
Кэмпириэнсийэ пленарнай мунньаҕар тыл эппит салалта, учуонай эйгэ ытык дьоно, ыалдьыттар бука ...
Кыайыыны уhансыбыттар
12-11-2015 17-53 | Көрдүлэр: 4687
"КЫЫМ" норуот хаhыата уонна "Будь в курсе" информационнай мобильнай сыһыарыы көҕүлээһиннэр...
ИЯКН дириэктэрэ Г.Г.Торотоев
12-11-2015 17-48 | Көрдүлэр: 3908
М.К.Аммосов аатынан ХИФУ РФ хотугу норуоттарын тылларын уонна култууратын µ³рэтэр Институуту...
Сир сокуонун тула
12-11-2015 17-47 | Көрдүлэр: 5068
Сэтинньи 3 кµнµгэр Сунтаар Устьетыгар улуус Нэ´илиэктэрин ба´ылыктарын сэбиэтэ мустан, 2016 сы...
Тэрилтэлэр, урбаанньыттар бол±ойу²
12-11-2015 17-36 | Көрдүлэр: 3801
Нолуогу судургутуллубут систиэмэнэн (упрощенная система налогооблажения) т³лµ³н ба±арар, ол гы...
Ас-үөл сыанатынан үһүс миэстэлээхпит
08-10-2015 15-36 | Көрдүлэр: 3605
Тыыннаах сылдьарга сиэнэрэ булгуччулаах ыйдааҕы ас дьоҕус нобуора диэн өйдөбүл баар. Нууччалыы...
Петр Наумовы – “Я – гражданин” аакка!
08-10-2015 15-33 | Көрдүлэр: 2552
Хараҕынан бастакы курууппалаах инбэлиит, 65-с хаарын санныгар түһэрбит, Кыайыы 70 сылыгар анаа...
Муостабыт дьылҕата – Кытай инвестордарын илиитигэр?
08-10-2015 15-32 | Көрдүлэр: 2681
Өлүөнэни туоруур муоста дьэндэйэрин кэтэһээччи элбэх. Соторутааҕыта Санкт-Петербурга Росавтодо...
Сочига Арктиканы кэпсэтэллэр
08-10-2015 15-20 | Көрдүлэр: 2582
Сочига, бу дьыл алтынньы 5 к., Арктиканы сайыннарыы боппуруоһунан дьарыктанар судаарыстыба хам...
Өссө 10 оскуола
03-09-2015 20-11 | Көрдүлэр: 2625
СӨ Үөрэххэ министиэристибэтин тиһэх чахчыларыттан көрдөххө, күн бүгүн өрөспүбүлүкэ үрдүнэн уоп...
“Сибиир күүһэ” бигэргэннэ
03-09-2015 20-03 | Көрдүлэр: 2571
Бу күннэргэ премьер Д.Медведев “илин диэки” тардыллар гаас ситимин (ол иһигэр “Сибиир күүһүн”)...
* Бесплатно для абонентов СТК по всей РС(Я), (кроме ТП "Фристайл")

Биэнсийэ туһунан

14.01.2014 15:08 | Автор: Кыым | Көрдүлэр: 8277   
Печать

74_copy_copy_copy_copy_copy_copyКэнники сүүрбэ сыл устата дойдубут экэниэмикэтэ сатаан сааһыламматаҕын түмүгэр, киһи күннээҕи аһыгар-таҥаһыгар тиийэр биэнсийэ тиһигэ эмиэ кыайан оҥоһуллубата. Ол иһин, биэнсийэ билиҥҥэ диэри тиһигин быспат “реформаҕа” сылдьар аатырар. Саха сиригэр 200-чэкэ тыһ. биэнсийэлээх киһи баар. Оттон бу Арассыыйаҕа саҥа биллэриллибит биэнсийэ реформата биһиги биэнсийэлээхтэрбит олохторун тупсараары буолбакка, РФ Биэнсийэтин фондата триллионтан ордук суумалаах иэскэ киирбитин ыпсарар, сааһылыыр соруктаах оҥоһулла сылдьар дии саныыбын.

Бу билиҥҥи төлөнө сылдьар биэнсийэбит харчыта 2002 с. Зурабов реформатын саҕана тыырыллыбытын санатабын. Ол хайдах этэй? Оччолорго хомуньуустар фракциялара Госдуумаҕа олус табыгастаах сокуон барылын киллэрэ сатаабыта кыайан ааспатаҕа. Сэрэйиллэрин да курдук, куолаһынан ааспатаҕа. Атыннык эттэхэ, бу курдук куһаҕаннык түмүктэниэхтээх сокуон барылын соруйан билэ-билэ киллэрбиттэрэ. Ол түмүгэ дьэ көһүннэ. Биллэрин курдук, киһи эрэ барыта аахсыбыт хамнаһыттан 22 %-на биэнсийэ фондатыгар киирэ турар. Бу 22 %-тан 6 %-на судаарыстыбаттан тутулуга суох биэнсийэ фондаларыгар бара турар. Идиэйэ быһыытынан, ол 6 % биэнсийэ харчыта барыта бүгүҥҥү экэниэмикэҕэ угуллан иһиэхтээх, бу харчыны укпут киһи кэлин бэйэтэ ону биэнсийэ быһыытынан ылыахтаах диэн этэ. Билигин ол тиһик барыта кыаллыбат аатыран, “мунньулла сылдьыбыт” харчыбытын ханнык эрэ бааҥҥа уга охсон өрүһүйэр кыһалҕа тирээн кэллэ. Быһата, кыайан мунньуллубатах, элбээбэтэх, сүтэр кутталга киирбит.

Билигин олус уустук бааллаах систиэмэ диэни киллэрэ сатыы сылдьаллар. Ону судургутук быһаардахха, өскөтүн үлэһит хамнаһа биир сылга 568 тыһ. солк. тэҥнэһэр буоллаҕына --  киниэхэ быһа 10 баал ааҕыллар. Оттон үлэһит ыйга 5205 солк. намыһах хамнаһы аахсыбыт буоллаҕына – кини 1 баалы ылар. Бу дьон биэнсийэҕэ тахсалларыгар, үлэлээбит сылларын ол ылбыт баалларыгар төгүллүүллэр. Бу курдук тиһик киирдэҕинэ, билигин тыа сиригэр олорор, түптээх үлэтэ-хамнаһа суох дьоммут букатын да быстарар кутталлаахтар. Кинилэр уонна биир ыйга мөлүйүөнүнэн хамнастаах дьон биэнсийэлэрэ төһөлүү буоларын бэйэҕит да суоттаан көрүҥ. Ити кэнниттэн ким “барыбыт тэҥ бырааппытын Төрүт Сокуон мэктиэлиир” диэн ким этиэй?

Ити табыллыбатах биэнсийэ реформалара бары дойдубут кэнники 20-чэ сыл устата оҥорон таһаарар производствота букатыннаахтык эситибитин кытта быһаччы ситимнээхтэр. Бу билиҥҥи да реформаны оннук дьылҕа күүтэр.

Билигин боростуой дьон төлөөбүт нолуогун суотугар, үрдүк сололоох чунуобунньуктар бэйэлэрин кэлин кырдьан баран олорор сылаас-сымнаҕас олохторун хааччыналлар. Үрдүк хамнаска, сылаас дьиэҕэ үлэлээбит, толору судаарыстыба хааччыллыытыгар олорбут чунуобунньук биэнсийэтэ ыйга 50-200 тыһ. солк. тиийэ халбаҥныан сөп, оттон үйэлээх сааһын тухары өрөбүлэ суох хотоҥҥо үлэлээбит тыа сирин олохтооҕун биэнсийэтэ 7-15 тыһ. иһинэн халбаҥныыр.

Мин тус бэйэм санаабар, биэнсийэ төлөбүрэ ити курдук улахан ардайдааһына-араастаһыыта суох буолуохтаах. Киһи барыта үлэлиэхтээх. Өскөтүн үлэ киниискэтигэр туох да тохтобула суох үлэ ыстааһа баар эрэ буоллаҕына, чыыныттан-хааныттан тутулуга суох, дьон барыта араа-бараа биэнсийэни аахсыахтаах.

                                                                                          Петр Аммосов, Ил Түмэн дьокутаата.

 

 



Доҕоттор кэпсээ

Гороскоп

01_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy

2014 сыл гороскоба

Доруобуйа, күүс-кыах да тупсар сыла иһэр. Үтүө дьайыылаах уларыйыы тахсар сибикитэ улахан. Урукку сылларга холоотоххо, ыарахан таһаҕаһы бырахпыт курдук…

RSS-Лента