Былырыын «Хатан» сурунаал «Франция оҕо хараҕынан» диэн күрэһи ХИФУ француз тылыгар хаапыдыратын бииргэ тэрийэн ыыппыттара. Саха сирин араас муннугуттан отучча оҕо кыттан, бириис бөҕөнү ылан үөрбүтэ-көппүтэ. Ол кэмҥэ Францияттан математика учуутала, мусукаан Жан-Мишель Шеври кэлэ сылдьара. Кини биһиги күрэспитин иилэ хабан, аны Франция оҕолоругар эмиэ ыытыахха диэн буолбута. Жан-Мишель бу күннэргэ Саха сиригэр француз оҕолорун уруһуйдарын, сахалыы остуоруйалары тылбаастаабыттарын илдьэ кэлэ сылдьар.

«Шеври» бөлөххө бииргэ ыллыыр Тома Обержелыын тыыннаах муусука кэнсиэрин тэрийэн ордук ыччат биһирэбилин ылла.

Кулун тутар 26 к. Ж.-М. Шеври Т. Обержелыын Дьокуускай 14 №-дээх оскуолатыгар ыалдьыттаатылар. Электрогитара муусукатынан оҕолор куттарын туттулар, ыйытыыларга хоруйдаатылар. Жан-Мишель үс оҕолоох, Францияттан чугас сытар дэриэбинэҕэ 20-чэ сылы супту математиканы үөрэтэр. Саха сиригэр ахсыс төгүлүн кэлбит. Оттон Арассыыйаҕа өрүү кэлэн кэнсиэрдиир эбит.

--Саха сирэ миэхэ – биһиги сөбүлүүр култуурабыт уонна таптыыр норуоппут, -- диэн этэр Жан-Мишель. – Эһиги манна олоххо ураты сыһыаннааххыт. Ону олус кэрэхсии көрөбүн, ол иһин, баҕар, Саха сиригэр өрүү кэлэ турарым буолуо.

Кэнники сылларга тоҕо эрэ француз тылын үөрэтэри соччо-бачча өйөөбөт буоллулар. Оскуолаҕа, сүнньүнэн, англия тылын үөрэтии үксээтэ. Дьиҥинэн, Арассыыйаны да, Саха сирин да кытта үлэҕэ төрүт култуурабытын, духуобунаспытын өйүүргэ хайа да дойдутааҕар Франция ордук күүскэ үлэлиир. Француз тылын үөрэтэр оскуола оҕолоро да, устудьуоннар да онно үөрэнэ баралларыгар аналлаах араас бырайыак элбэх.

Жан-Мишель Шеври икки норуот култууратын түмэр үлэтэ-хамнаһа дьэҥкэ. Ол туһунан ХИФУ француз тылын хаапыдыратын уһуйааччыта Марианна Самсонова кытта бигэргэтэр. Французтар «SPEDIDAM» диэн француз тылын аан дойдуга көҕүлүүр уонна тарҕатар хампаанньа көмөтүнэн кэлбиттэр.

14 №-дээх оскуола оҕолоро Ж.-М. Шевригэ В.Босяк «Эн мичээриҥ» диэн 1995 с. сахалыы, нууччалыы уонна француз тылынан тахсыбыт ытыстааҕар кыра хоһоон кинигэтин бэлэхтээтилэр. Мин санаабар, төрөөбүт тылбыт сайдар кэскилин биир суола бу буолуо – атын омук тылын кытта алтыһыннаран оҕолорбутун духуобунаска, култуураҕа, үөрэххэ тардыы.