“Өлүөнэ сылгыта”: булумньулар, чахчылар, чинчийии

07.09.2012 16:27 | Автор: кыым.ру | Көрдүлэр: 2932   
Печать

111_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy2010-2011 сс. Өлүөнэ орто сүүрүгэр Часовня диэн үрэххэ биир сиргэ историяҕа аан бастаан түҥ былыргы сылгы уҥуоҕун кырамталарын булбуттара. Бу – наукаҕа сенсация! Барыта 20 уҥуох, ол иһигэр сылгы тиистэрдээх уонна аһыылаах аллараа сыҥааҕа көстүбүттэрэ. “Өлүөнэ сылгыта“, атыннык Черскэй сылгыта (Equus lenensis) Илиҥҥи Сибиир биллэр-көстөр чинчийээччитэ, палеонтолог, географ Иван Дементьевич Черскэй аатынан ааттаммыта.

545_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copy_copyИндигирка өрүс ирбэт тоҥугар булбуттара. Тоҥон хаалбыт сылгылары Уһук Хоту, Новосибирскай арыыларыгар булбуттара биллэр. Ити сылгылар 40 тыһ. сыл анараа өттүгэр олоро сылдьыбыттара. Миэтир аҥаардаах уһун түүлээх, кэтит туйахтаах буолан кыһыны тулуйар уратылаахтара. Түҥ былыргы плейстоцен сылгыта сэлии кыыл (мамонт) кэмигэр олоро сылдьыбыттара.

Мин экспедицияҕа 2008 сылтан сылдьабын. Бу сыллар усталарыгар булумньулырм элбэхтэр:

2009 с. – Еланка сэлиэнньэтин таһыгар трилобит. Трилобит – 530 мөл. сыл анараа өттүгэр Кембрий муоратыгар олоро сылдьыбыт харамай.

2010 с. – Часовня үрэххэ “Өлүөнэ сылгытын” кырамталара.

2011 с. – Ой сэлиэнньэтин чугаһыттан 4 углозубу (күлгэри) булбутум.

2011 с. – Куллатыга хара кремнийтэн оҥоһуллубут таас ох сорҕото.

Экспедицияҕа сылдьан чинчийэн маннык түмүккэ кэллим:

  • Өлүөнэ орто сүүрүгэр аан бастаан бачча элбэх уҥуох көһүннэ.
  • Сылгы хас саастааҕын быһаартара уҥуохтарын Москубаҕа ыыттыбыт.

 

 

Ньургун Ноговицын,

А.И. Говорова-Н.Н. Будищева авторскай оскуолатын

II кылааһын үөрэнээччитэ,

Дьокуускай к.

 

Биология, археология, кыраайы үөрэтии хайысханан экспедиция 1994 сыллаахтан үлэлиир. Экспедиция научнай салайааччыта – биология наукатын доктора Соломонов Никита Гаврилович. Сүбэһит – биология наукатын доктора Боескоров Геннадий Гаврилович. Экспедиция салайааччыта – Ой оскуолатын учуутала Ноговицын Прокопий Романович.

«Хатан” сурунаалтан