Дойду диэн тыл суолтата

12.08.2013 12:22 | Автор: kyym.ru | Көрдүлэр: 3829   
Печать

343_bigДойду – туох да тылбааһы эрэйбэт, бары билэр тылбыт. “Төрөөбүт дойду”, “АХШ – улуу дойду” уо.д.а. диэхпитин сөп. Бэрт киэҥ өйдөбүллээх тыл. “Дойду” диэн кыракый төрөөбүт алааспытыттан-өтөхпүтүттэн саҕалаан бүтүн судаарыстыбаны, материгы кытта ааттыахпытын сөп.

 

“Дойду” (аакайдыыр барыйаана “дайды”) диэни учуонайдар саха тылыгар монголизмынан ааҕаллар. Ол эбэтэр “монгуол тылыттан киирбит” дииллэр. Оттон, төрдүн түөрдэххэ, бу тыл монгуолларга букатын да кытайдартан киирбит курдук. Сураҕа, кытайдыы “дадуу” диэн “Улуу Киин куорат” диэн суолталаах үһү. Кытай билиҥҥи киин куората Пекин урут түүрдүү Ханбалык эбэтэр кытайдыы Дадуу (монголлар ону “Дайду” дииллэр эбит) диэн ааттанара.

Билиҥҥи бүрээт тылыгар “Дайда – земля, местность, место, пространство”, ол эбэтэр, син биир биһиэхэ курдук суолталаах.