Ийэтэ уолугар этэр: «Кыйбараҥныы сытыйан бараҥҥын, эн баракааһы оҥордоҕуҥ аайы миэхэ биир үрүҥ баттах эбиллэн иһэр». Уола эбэтин диэки көрбүт уонна эппит: «Эн даҕаны оҕо сылдьан элбэх баракааһы оҥорбуккун, үчүгэйдик кыйбараҥнаабыккын быһыылаах.

Хайа да омукка, норуокка дьон-сэргэ ортотугар дьээбэни-хообону, көрү-күлүүнү тардар, кинилэр сылдьыбыт сырыылара хас эмэ көлүөнэ тухары кэпсээнтэн кэпсээҥҥэ сылдьар, уос номоҕор киирбит бэрт бэтиэхэ дьон баар буолаллар. Арыый да бэтэрээнэн ылан көрдөххө, холобур, нууччаларга – Иванушка-дурачок, эрмээннэргэ – Пупи Пуги, оттон биһиэхэ, сахаларга – Наара Суох.

Кыстыкка киирэр айдаан арыый намыраабытын кэннэ, дьиэҕэ олорор биэнсийэлээх ыт иллэҥ оҕонньор тугунан саатыахпыный – тэлэбиисэртэн түспэт буоллум.  Дьэ, нойоттор, онно баар эбит сонун- нуомас бөҕөтө!

Куосдуумабыт быыбара чугаһаабыт бадахтаах. Икки ыйтан ордук бириэмэ баар дииллэр. Ол эрээри, номнуо киин сирбитигэр дьон куолаһын ылаары хатыһыы, айдаан саҕаламмытын туһунан, хас ханаал аайы кэпсээн үллэҥнэтии.

Түөрт уон

кыыстаах

Микиитэ саар ыраахтааҕы

Алыс байан, аар-саарга

Аатырбыт Микиитэ саарга

Үчүгэйи үөдүппэккэ,

Куһаҕаны күөдьүппэккэ —

Бар дьоно, сирэ-дойдута

Байылыаттык олорбута.

Мария Алексеева бастакы айымньылара 13 сыл анараа іттүгэр «Эдэр саас» хаґыакка тахсыбыттара. «АраІас Сулус» айар түмсүү кыттыылааҕа. Поэзияны сэргэ прозаҕа, журналистикаҕа, доруобуйа харыстабылын историятыгар үлэлэрдээх. Медицина национальнай киинин методист бырааґа.

Биир киһи уулуссанан баран иһэн аара саҥа маҕаһыын аһыллыбытын көрбүт. Маҕаһыын килэйэн-халайан улахана, үчүгэйэ сүрдээх үһү.
Киһи «хата, манна киирэн бэрчээккитэ атыылаһыахха» дии санаабыт. Маҕаһыыҥҥа ырбайбыт айахтаах атыыһыт эҕэрдэлии көрсүбүт:
— Тугу атыылаһыаххын баҕараҕын?
— Бэрчээкки, — диэбит киһи.

Бүөтүр уһуга көстүбэт киэҥ нэлэмэн халлаантан наҕыллык дайар хаар кыырпахтарын үтүлүгүн дуомунан хабыалыы оонньуу-оонньуу Дьокуускай кэтит уулуссаларын устун аа-дьуо хааман, дьиэлээн испитэ. Киниэхэ хаар туһунан биир кэрэ ырыа тыллара өйдөнөн хаалбыттарын уоһун иһигэр киҥинэйэн хос-хос хатылаан, ботугураан ыллыыра. Туораттан көрдөххө-иһиттэххэ, Бүөтүр киһи киэнэ килбиэннээҕэ, маҕаһыын оробуочайа да буолбутун иһин, тос курдук туттар-хаптар. Бүгүн кини олоҕор атын күннэртэн улахан уратыта суох күн. Кинини ким да сылаас дьиэҕэ минньигэс аһы астаан күүппэт буолан ханна ыксаахтыай? Орулуур отута буолла да бэйэтин тус олоҕунан дьарыктаммакка, атын дьиэ түннүктэрин маныырын, туора ыал олоҕун интэриэһиргиирин ордорор.

Мин хаһыытаабаппын ээ – баара-суоҕа эйиэхэ санаабын толору тиэрдэ сатыыбын

Мин эрийсэ сатыыр буолбатахпын – мин дьону кытары биир уопсай тылы булар сатабылбын сытыылыыбын

Мин тугу да умнубаппын, ол гынан баран төбөм иһигэр бөҕү-саҕы мунньубаппын.

Партком

Сайылыкка олорбуппут. Мин, ахсыс кылаас үөрэнээччитэ, аҕабар көмөлөһөн бостууктуубун.
Биирдэ сайылыкпытыгар баартыйа 25-с сийиэһин уураахтарын билиһиннэрэр, ыйар-кэрдэр, таарыйа сайылык үлэтин-хамнаһын бэрэбиэркэлиир сыаллаах сопхуос парткома тиийэн кэллэ. Кини кэлэрин хас да күн инниттэн сэрэппит буоланнар, үөһэ-аллара туруу кытаанах этэ. Үйэ-саас тухары харбаммакка да сыппыт сайылык дьиэлэрин муосталарын сууйтарбыттара, күөдэл курдук ыһылла сыппыт сайылык дьиэлэрин тиэргэннэрин ыраастаппыттара, Ленин-Брежнев мэтириэттэрин ыйаппыттара, икки сылы быһа кубулуйбакка турбут «Кыһыл муннугу» саҥардан биэрбиттэрэ.